Quy Định Mặc Đồng Phục Khi Thực Tập Tại Bệnh Viện

Khi bước vào môi trường bệnh viện, sinh viên các ngành y khoa, điều dưỡng, dược, xét nghiệm và kỹ thuật y học cần tuân thủ đồng phục như một phần của an toàn người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn và tác phong nghề nghiệp. Trang phục thực tập thường gồm áo blouse, scrub, đồng phục điều dưỡng, áo choàng phòng thí nghiệm, giày kín mũi, bảng tên, thẻ thực tập và phương tiện bảo hộ cá nhân tùy từng khoa. Ở khu khám bệnh, buồng bệnh và khu lâm sàng thông thường, áo blouse sạch, cài cúc gọn, bảng tên rõ ràng, tóc buộc gọn, móng tay ngắn và giày chống trơn là những yêu cầu cơ bản. Trong phòng mổ, ICU, cấp cứu, khu cách ly, xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh, sinh viên phải thay scrub, áo choàng, khẩu trang, găng tay, mũ y tế, kính chắn giọt bắn hoặc áo chì theo đúng mức nguy cơ.

Quy định có thể khác nhau giữa bệnh viện công, bệnh viện tư và cơ sở chuyên khoa, nhưng đều hướng đến sự sạch sẽ, kín đáo, dễ vận động, dễ nhận diện vai trò và không mang mầm bệnh ra cộng đồng. Đồng phục không chỉ là hình thức bên ngoài, mà còn phản ánh ý thức kỷ luật, sự tôn trọng người bệnh và khả năng hòa nhập với môi trường lâm sàng. Chuẩn bị đúng trang phục trước mỗi ca thực tập giúp sinh viên tự tin hơn, hạn chế vi phạm nội quy và xây dựng thói quen chuyên nghiệp từ sớm. Trong môi trường bệnh viện, đồng phục y tế không chỉ tạo sự thống nhất về hình ảnh mà còn hỗ trợ kiểm soát nguy cơ lây nhiễm chéo. Chất liệu dễ giặt, thiết kế gọn, màu sắc phân nhóm và cách sử dụng đúng khu vực giúp sinh viên thích nghi nhanh với yêu cầu thực hành lâm sàng.

Quy định đồng phục thực tập bệnh viện dành cho sinh viên y khoa, điều dưỡng, dược, xét nghiệm

Quy định đồng phục thực tập tại bệnh viện hướng đến hai mục tiêu chính: an toàn và nhận diện chuyên môn. Sinh viên y khoa, điều dưỡng, dược, xét nghiệm và các ngành kỹ thuật y học phải tuân thủ chặt chẽ yêu cầu về áo quần, giày dép, tóc, móng tay, phụ kiện và đồ bảo hộ cá nhân theo từng khoa, từng khu vực nguy cơ. Áo blouse, scrub, đồng phục điều dưỡng hay áo choàng phòng thí nghiệm đều cần sạch, kín đáo, dễ vận động, phù hợp kiểm soát nhiễm khuẩn và không mang mầm bệnh ra cộng đồng. Bảng tên, logo, màu sắc, chiều dài áo, loại giày… thường được quy định chi tiết khác nhau giữa bệnh viện công, bệnh viện tư và cơ sở chuyên khoa, đòi hỏi sinh viên chủ động tìm hiểu trước khi thực tập để thể hiện tính chuyên nghiệp.

Sinh viên y khoa mặc áo blouse, scrub hoặc trang phục theo yêu cầu khoa lâm sàng

Sinh viên y khoa khi thực tập tại bệnh viện phải tuân thủ chặt chẽ quy định về đồng phục, vì trang phục không chỉ thể hiện hình ảnh nghề nghiệp mà còn liên quan trực tiếp đến kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn người bệnh và an toàn cho chính sinh viên. Đồng phục phù hợp giúp giảm nguy cơ mang mầm bệnh từ cộng đồng vào bệnh viện và ngược lại, đồng thời hỗ trợ nhận diện nhanh vai trò, phạm vi công việc của từng đối tượng trong ê-kíp điều trị.

Thông thường, sinh viên y khoa được yêu cầu mặc áo blouse trắng bên ngoài trang phục lịch sự, kín đáo, hoặc mặc scrub y tế khi vào các khu vực chuyên biệt như phòng mổ, ICU, hồi sức, cấp cứu, can thiệp tim mạch. Mỗi bệnh viện và mỗi khoa lâm sàng có thể có quy định chi tiết khác nhau về chiều dài áo, chất liệu vải, màu sắc viền cổ tay, logo, vị trí gắn bảng tên, do đó sinh viên cần đọc kỹ hướng dẫn của khoa tiếp nhận, tránh tự ý lựa chọn trang phục không phù hợp hoặc mang áo blouse từ nơi khác có logo không đúng quy định.

Ở khu khám bệnh ngoại trú, buồng bệnh nội trú, phòng khám chuyên khoa, sinh viên y khoa thường mặc áo blouse trắng dài đến giữa đùi hoặc ngang gối, cài cúc đầy đủ, không xắn tay áo quá khuỷu tay trừ khi thực hiện thủ thuật cần vệ sinh tay ngoại khoa. Áo phải được giặt thường xuyên, ủi phẳng, không dính vết máu, dịch, mực bút. Bên trong áo blouse, sinh viên nên mặc áo cổ tròn hoặc cổ bẻ, màu trung tính, không in hình, không xuyên thấu. Bảng tên và thẻ thực tập phải đeo ở vị trí dễ quan sát, thường là ngực trái, ghi rõ họ tên, trường, khóa, chức danh “Sinh viên y khoa” hoặc “Bác sĩ thực tập”.

Ở các khu vực thủ thuật, can thiệp, phòng mổ, sinh viên có thể được yêu cầu thay sang scrub màu xanh, xanh dương, xanh lá hoặc màu đặc trưng của bệnh viện. Scrub phải là loại chuyên dụng, chất liệu dày vừa phải, thấm hút mồ hôi, dễ giặt ở nhiệt độ cao. Nhiều bệnh viện quy định scrub chỉ được mặc trong khu sạch, không được mặc ra ngoài hành lang chung hoặc ra khỏi bệnh viện để tránh mang mầm bệnh ra cộng đồng. Việc tuân thủ đúng loại đồng phục theo từng khu vực giúp phân tầng nguy cơ nhiễm khuẩn, giảm lây chéo và tạo sự nhận diện rõ ràng giữa sinh viên, điều dưỡng, bác sĩ nội trú, bác sĩ chính thức, kỹ thuật viên.

Trong nhiều chương trình thực tập, khoa lâm sàng còn quy định cụ thể về giày dép, tóc, móng tay, phụ kiện đi kèm với đồng phục. Một số yêu cầu thường gặp:

• Giày: giày kín mũi, đế thấp, chống trơn trượt, dễ lau chùi; không dùng dép lê, giày cao gót, giày phát tiếng ồn lớn.
• Tóc: buộc gọn, không nhuộm màu quá nổi bật, không để tóc xõa chạm vào vùng chăm sóc người bệnh hoặc dụng cụ vô khuẩn.
• Móng tay: cắt ngắn, không sơn màu, không đắp gel, không gắn móng giả để đảm bảo vệ sinh tay hiệu quả.
• Phụ kiện: hạn chế đồng hồ, vòng tay, nhẫn; nếu bắt buộc đeo đồng hồ nên dùng loại dễ khử khuẩn, dây không thấm nước.

Sinh viên y khoa cần chủ động hỏi giảng viên hướng dẫn hoặc điều dưỡng trưởng khoa về các yêu cầu này trước ngày đầu thực tập, tránh bị nhắc nhở hoặc phải quay về thay trang phục, ảnh hưởng đến kế hoạch học tập, đánh giá thái độ nghề nghiệp và điểm rèn luyện. Việc tuân thủ đồng phục cũng là một phần thể hiện năng lực chuyên nghiệp (professionalism) – tiêu chí quan trọng trong đào tạo y khoa hiện đại.

Sinh viên điều dưỡng mặc đồng phục điều dưỡng, mũ, giày và bảng tên theo quy định

Sinh viên điều dưỡng thường có bộ đồng phục riêng do trường hoặc bệnh viện quy định, khác biệt với sinh viên y khoa ở màu sắc, kiểu dáng và phụ kiện đi kèm. Nhiều cơ sở yêu cầu sinh viên điều dưỡng mặc đồng phục điều dưỡng màu trắng, xanh nhạt hoặc hồng nhạt, có cổ bẻ, tay ngắn hoặc tay lửng, quần dài cùng màu hoặc màu trung tính, kèm theo mũ điều dưỡng và bảng tên rõ ràng. Một số bệnh viện còn phân màu đồng phục theo khoa (nội, ngoại, nhi, ICU) để dễ nhận diện.

Đồng phục điều dưỡng cần đảm bảo tiêu chí: sạch, phẳng, kín đáo, dễ vận động, không quá bó sát, không quá mỏng gây phản cảm khi cúi, nâng bệnh nhân hoặc thực hiện kỹ thuật. Chất liệu vải nên có độ dày vừa phải, thấm hút mồ hôi, ít nhăn, chịu được giặt tẩy nhiều lần. Túi áo, túi quần phải đủ rộng để mang theo bút, sổ tay, kéo y tế nhỏ, đèn pin, nhưng không nên nhét quá nhiều vật dụng gây mất thẩm mỹ và khó vệ sinh.

Giày cho sinh viên điều dưỡng thường là giày kín mũi, đế thấp, chống trơn trượt, màu trắng hoặc màu trung tính, hạn chế giày phát tiếng ồn lớn khi di chuyển trong hành lang bệnh viện. Một số bệnh viện yêu cầu giày chuyên dụng có khả năng chống thấm, dễ lau chùi khi tiếp xúc dịch cơ thể, có lỗ thoáng khí để giảm hôi chân khi phải đứng lâu. Tất nên là loại cotton, màu trắng hoặc trung tính, không in hình quá nổi bật.

Mũ điều dưỡng phải đội đúng cách, che gọn tóc, không để tóc xõa chạm vào vùng chăm sóc người bệnh. Ở một số cơ sở, mũ còn được dùng để phân biệt trình độ (điều dưỡng trung cấp, cao đẳng, đại học) hoặc phân biệt sinh viên với điều dưỡng chính thức. Bảng tên cần ghi rõ họ tên, trường, khóa, chức danh “Sinh viên điều dưỡng” hoặc “Điều dưỡng thực tập” để người bệnh và nhân viên y tế dễ nhận diện, đồng thời giúp người bệnh biết mình đang được chăm sóc bởi sinh viên dưới sự giám sát.

Trong môi trường điều dưỡng, đồng phục còn là yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin với người bệnh. Một sinh viên điều dưỡng mặc đồng phục gọn gàng, sạch sẽ, mang giày phù hợp, tóc buộc gọn, không đeo quá nhiều trang sức sẽ tạo ấn tượng chuyên nghiệp, tôn trọng người bệnh và thể hiện thái độ nghiêm túc với nghề. Nhiều khoa lâm sàng đưa tiêu chí tuân thủ đồng phục, vệ sinh cá nhân, mùi cơ thể, mùi nước hoa vào đánh giá điểm rèn luyện, điểm thực tập, do đó sinh viên cần coi đây là một phần bắt buộc của chuẩn mực nghề nghiệp, không chỉ là yêu cầu hình thức.

Sinh viên dược, xét nghiệm, kỹ thuật y học mặc trang phục phù hợp khu vực chuyên môn

Sinh viên dược, xét nghiệm, kỹ thuật hình ảnh, kỹ thuật phục hồi chức năng và các ngành kỹ thuật y học khác thường thực tập tại các khu vực có đặc thù riêng như khoa Dược, phòng xét nghiệm, khoa Chẩn đoán hình ảnh, khoa Thăm dò chức năng, khoa Phục hồi chức năng. Đồng phục của nhóm này phải đáp ứng đồng thời hai yêu cầu: an toàn sinh học và nhận diện nghề nghiệp. Điều này bao gồm cả đồng phục cơ bản (áo, quần, giày) và các lớp bảo hộ bổ sung (găng tay, khẩu trang, kính, áo chì…).

Nhiều bệnh viện yêu cầu sinh viên dược mặc áo blouse trắng dài, bên trong là trang phục lịch sự, kín đáo, giày kín mũi, kèm bảng tên “Sinh viên dược” hoặc “Dược sĩ thực tập”. Ở khu pha chế thuốc tiêm, pha chế hóa chất độc tế bào, sinh viên có thể phải mặc thêm áo choàng chuyên dụng, khẩu trang N95 hoặc tương đương, mũ trùm tóc, găng tay đôi, tuân thủ quy trình an toàn hóa chất và an toàn sinh học cấp độ cao hơn.

Đối với sinh viên xét nghiệm và kỹ thuật y học, đồng phục thường bao gồm áo blouse hoặc áo choàng phòng thí nghiệm chất liệu dày hơn, chống bám dính hóa chất, kèm găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ khi làm việc với mẫu bệnh phẩm, hóa chất độc hại hoặc tia xạ. Ở các phòng xét nghiệm vi sinh, huyết học, sinh hóa, sinh viên phải tuân thủ nghiêm quy định về áo choàng cài kín, không mang áo choàng ra khỏi khu xét nghiệm, thay áo ngay khi bị vấy bẩn. Giày phải kín mũi, đế chống trượt, có thể yêu cầu giày chuyên dụng chỉ dùng trong phòng xét nghiệm.

Ở khoa Chẩn đoán hình ảnh, sinh viên có thể được yêu cầu mặc thêm áo chì, tạp dề chì, cổ chì khi vào phòng chụp X-quang, CT, can thiệp mạch để giảm liều tia tán xạ. Áo chì phải được bảo quản đúng cách, không gấp gọn gây gãy lớp chì, kiểm tra định kỳ xem có rách, nứt. Ở khoa Phục hồi chức năng, trang phục cần linh hoạt, dễ vận động, nhưng vẫn phải kín đáo, lịch sự và có áo blouse hoặc áo khoác nhận diện khi tiếp xúc người bệnh, đặc biệt khi thực hiện các bài tập vận động, xoa bóp, vật lý trị liệu.

Việc tuân thủ đồng phục phù hợp khu vực chuyên môn giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm hóa chất, sinh học, bức xạ, đồng thời giúp phân biệt rõ vai trò của sinh viên với nhân viên chính thức. Sinh viên cần nắm rõ các quy định về đồ bảo hộ cá nhân (PPE) tại từng phòng, từng khu vực, không tự ý bỏ bớt hoặc thay đổi trang phục bảo hộ vì lý do bất tiện hay nóng bức, bởi điều này có thể vi phạm quy trình an toàn lao động và kiểm soát nhiễm khuẩn, dẫn đến sự cố nghề nghiệp hoặc bị xử lý kỷ luật.

Khác biệt đồng phục thực tập giữa bệnh viện công, bệnh viện tư và cơ sở chuyên khoa

Quy định đồng phục thực tập có thể khác nhau đáng kể giữa bệnh viện công lập, bệnh viện tư nhân và các cơ sở chuyên khoa. Bệnh viện công thường áp dụng quy định đồng phục theo chuẩn của Bộ Y tế và quy chế nội bộ, chú trọng tính thống nhất, đơn giản, dễ nhận diện, dễ quản lý. Sinh viên thực tập tại bệnh viện công thường mặc áo blouse trắng truyền thống, scrub màu cơ bản, giày kín mũi, bảng tên theo mẫu chung của bệnh viện hoặc trường, ít có sự biến tấu về màu sắc và kiểu dáng.

Bệnh viện tư nhân, đặc biệt là các bệnh viện quốc tế hoặc bệnh viện cao cấp, có xu hướng thiết kế đồng phục riêng với màu sắc, logo, form dáng hiện đại hơn, nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu và trải nghiệm dịch vụ. Sinh viên thực tập tại đây có thể được yêu cầu mặc đồng phục theo bộ nhận diện thương hiệu của bệnh viện, ví dụ scrub màu đặc trưng, áo blouse có viền màu, bảng tên in logo bệnh viện, thậm chí có quy định riêng về màu giày, tất, phụ kiện tóc. Một số bệnh viện tư yêu cầu sinh viên ký cam kết tuân thủ đồng phục và tác phong, coi đây là một phần của văn hóa dịch vụ và tiêu chí đánh giá khả năng hòa nhập môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Các cơ sở chuyên khoa như bệnh viện Nhi, Sản, Ung bướu, Tâm thần, Phục hồi chức năng, Bệnh nhiệt đới… có thể điều chỉnh đồng phục để phù hợp đặc thù người bệnh và nguy cơ nghề nghiệp. Ví dụ, bệnh viện Nhi có thể ưu tiên đồng phục màu sắc nhẹ nhàng, thân thiện với trẻ em; bệnh viện Tâm thần hạn chế phụ kiện có thể gây nguy hiểm (dây chuyền, thắt lưng kim loại, bút nhọn); bệnh viện Nhiệt đới, bệnh viện Lao và Bệnh phổi tăng cường trang phục bảo hộ, khẩu trang, kính chắn giọt bắn, áo choàng chống thấm. Sinh viên cần tìm hiểu kỹ quy định từng cơ sở để chuẩn bị đồng phục đúng chuẩn, tránh mang theo những trang phục không được phép sử dụng hoặc không đủ mức bảo hộ cần thiết.

Áo blouse khi thực tập bệnh viện: kiểu dáng, chiều dài, màu sắc và bảng tên

Áo blouse khi thực tập bệnh viện cần đáp ứng đồng thời các tiêu chí về nhận diện nghề nghiệp, an toàn và chuyên nghiệp. Màu trắng tinh hoặc trắng sữa, phom đứng, phẳng, không quá ôm hay quá rộng, chiều dài từ giữa đùi đến ngang gối giúp sinh viên di chuyển linh hoạt mà vẫn kín đáo, chuẩn mực. Chất liệu vải nên đủ dày, ít nhăn, thấm hút mồ hôi tốt, giữ form sau nhiều lần giặt. Tay áo được chọn theo quy định từng khoa, ưu tiên không che khuỷu tay để hỗ trợ kiểm soát nhiễm khuẩn. Bảng tên, logo trường, thẻ thực tập phải hiển thị rõ ở vùng ngực, còn áo luôn được cài cúc gọn gàng khi tiếp xúc người bệnh, thể hiện tôn trọng nghề và an toàn người bệnh.

Áo blouse trắng sạch, đúng form, không quá ngắn, không quá bó khi di chuyển

Áo blouse trong môi trường bệnh viện không chỉ là trang phục mà còn là một phương tiện nhận diện nghề nghiệp, góp phần tạo dựng niềm tin của người bệnh đối với đội ngũ y tế. Vì vậy, sinh viên thực tập cần hiểu rõ các yêu cầu mang tính “chuẩn nghề nghiệp” chứ không chỉ dừng ở mức thẩm mỹ. Màu áo được chấp nhận phổ biến là trắng tinh hoặc trắng sữa, hạn chế tối đa các tông trắng ngà, trắng kem dễ tạo cảm giác cũ, ố hoặc kém vệ sinh. Áo không được lem màu do giặt chung với quần áo màu, không có họa tiết, đường viền sặc sỡ, không in hình trang trí gây mất tính nghiêm túc.

Về kiểu dáng, đa số bệnh viện và trường y yêu cầu form áo đứng, phẳng, có cấu trúc, giúp giữ phom khi di chuyển, cúi người, xoay người. Áo quá ôm sát thân có thể gây hạn chế biên độ vận động khi nâng đỡ bệnh nhân, làm thủ thuật, hoặc khi phải mang thêm các lớp bảo hộ như áo choàng, tạp dề chì. Ngược lại, áo quá rộng, thùng thình dễ bị vướng vào thành giường, lan can, dây truyền dịch, máy monitor, làm tăng nguy cơ tai nạn nghề nghiệp và nhiễm khuẩn chéo. Khi thử áo, sinh viên nên:

• Thử động tác cúi người, xoay người sang hai bên, ngồi xổm, bước nhanh.
• Giơ tay cao qua đầu, đưa tay ra sau lưng, mô phỏng thao tác đỡ bệnh nhân.
• Đeo thêm ống nghe, túi dụng cụ nhỏ để kiểm tra độ thoải mái thực tế.

Chiều dài áo blouse thường được khuyến nghị từ giữa đùi đến ngang gối. Mức này đủ để che kín áo bên trong khi đứng, đi lại và khi cúi người, đồng thời vẫn đảm bảo không cản trở bước chân khi lên xuống cầu thang, leo lên giường bệnh hoặc di chuyển nhanh trong cấp cứu. Áo quá ngắn (trên giữa đùi) thường bị đánh giá là thiếu nghiêm túc, dễ lộ phần áo, quần bên trong khi cúi hoặc ngồi, không phù hợp môi trường bệnh viện vốn đề cao sự kín đáo và chuẩn mực. Áo quá dài (qua gối) lại dễ quệt xuống sàn, vướng vào bậc thang, bánh xe cáng, gây mất an toàn.

Các chi tiết kỹ thuật như đường may, cổ áo, tay áo, nẹp cúc cần được kiểm tra kỹ. Đường chỉ phải đều, chắc, không tuột, không sờn; cổ áo không bị gãy, nhăn dúm; tay áo không bị xoắn, lệch. Cúc áo phải đủ số lượng, cài khít, không lỏng lẻo dễ bung khi cúi hoặc kéo mạnh. Một số trường quy định mẫu áo blouse thống nhất cho toàn bộ sinh viên, có thêu logo trường ở ngực trái, may theo form riêng; sinh viên cần tuân thủ đúng mẫu này, không tự ý chỉnh sửa độ dài, bóp eo, cắt ngắn tay áo nếu chưa được cho phép.

Về chất liệu, sinh viên nên ưu tiên các loại vải ít nhăn, đủ dày, thấm hút mồ hôi tốt nhưng vẫn thoáng khí, ví dụ: cotton pha polyester với tỷ lệ hợp lý. Vải quá mỏng dễ lộ áo trong, dễ nhàu, tạo cảm giác luộm thuộm; vải quá dày, bí sẽ gây nóng, đổ mồ hôi nhiều, khó chịu khi trực dài giờ. Một số tiêu chí nên cân nhắc khi chọn vải:

• Khả năng giữ form sau nhiều lần giặt, không bị bai dão, co rút.
• Ít bám lông, ít bám bụi, dễ giặt sạch vết bẩn thông thường.
• Thời gian phơi, sấy nhanh, phù hợp lịch trực dày đặc.

Trước mỗi đợt thực tập, áo cần được giặt sạch, phơi nơi thoáng, tránh ẩm mốc, sau đó ủi phẳng, đặc biệt là cổ áo, nẹp cúc, tay áo. Sinh viên nên kiểm tra lại toàn bộ cúc, đường chỉ, túi áo (không rách, không thủng đáy) để tránh rơi dụng cụ như bút, đèn pin, sổ tay. Áo blouse sạch, đúng form, được chăm chút kỹ lưỡng thể hiện thái độ tôn trọng người bệnh, tôn trọng nghề và là một trong những tiêu chí giảng viên, điều dưỡng trưởng, bác sĩ hướng dẫn dùng để đánh giá ý thức, kỷ luật cá nhân.

Tay áo blouse ngắn hoặc dài theo quy định trường, khoa và khu vực thực tập

Độ dài tay áo blouse liên quan trực tiếp đến kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện (IC – Infection Control) và an toàn khi thao tác. Nhiều hướng dẫn thực hành lâm sàng khuyến khích nguyên tắc “bare below the elbows” – cánh tay trần dưới khuỷu – để giảm nguy cơ mang mầm bệnh trên tay áo, tạo điều kiện rửa tay, sát khuẩn tay hiệu quả hơn. Vì vậy, tại các khoa lâm sàng, khu vực có nhiều thủ thuật, chăm sóc trực tiếp, đa số bệnh viện ưu tiên áo tay ngắn trên khuỷu tay cho sinh viên.

Ở các khu vực hành chính, phòng khám ít thủ thuật, khu vực tư vấn, giáo dục sức khỏe, một số đơn vị có thể cho phép tay áo lửng hoặc tay dài nếu sinh viên không trực tiếp tham gia can thiệp, không tiếp xúc gần với vết thương hở, dụng cụ vô khuẩn. Tuy nhiên, ngay cả trong những khu vực này, khi cần vào buồng bệnh hoặc tham gia hỗ trợ thủ thuật, sinh viên vẫn phải đảm bảo tay áo không che phủ qua khuỷu tay.

Với áo tay dài, quy tắc thường gặp là xắn tay áo lên trên khuỷu tay trước khi rửa tay, khám bệnh, làm thủ thuật, chăm sóc vết thương, đặt catheter, thay băng, hoặc bất kỳ thao tác nào có nguy cơ tiếp xúc dịch cơ thể. Tay áo không được phủ qua cổ tay khi tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc dụng cụ vô khuẩn, vì phần vải này khó được làm sạch hoàn toàn, dễ mang vi khuẩn từ bệnh nhân này sang bệnh nhân khác. Sinh viên cần hình thành thói quen:

• Xắn tay áo gọn gàng, không để phần vải thừa rủ xuống.
• Không chạm tay áo vào bồn rửa, mặt bàn, giường bệnh khi đã sát khuẩn tay.
• Hạ tay áo xuống sau khi rời khu vực thủ thuật, nếu cần giữ ấm hoặc theo quy định.

Một số trường thiết kế sẵn hai phiên bản áo blouse tay ngắn và tay dài, hoặc tay dài có nút cài/xỏ dây để cố định khi xắn lên. Sinh viên có thể lựa chọn phiên bản phù hợp với khu vực thực tập (nội trú, ngoại trú, ICU, phòng mổ, phòng thủ thuật, khu hành chính), nhưng vẫn phải tuân thủ hướng dẫn cụ thể của khoa và điều dưỡng kiểm soát nhiễm khuẩn. Khi mua áo, nên thử các động tác:

• Giơ tay ngang vai, trên đầu, mô phỏng thao tác treo chai dịch, điều chỉnh monitor.
• Gập tay, xoay cổ tay, mô phỏng rửa tay phẫu thuật, rửa tay thường quy.
• Đeo găng, mặc thêm áo choàng để kiểm tra tay áo có bị dồn cục, cấn, chật hay không.

Tay áo quá chật sẽ làm hạn chế lưu thông máu, gây khó chịu, đặc biệt trong ca trực dài; tay áo quá dài, rộng dễ chạm vào bề mặt bẩn, làm mất vô khuẩn vùng thao tác. Việc lựa chọn đúng độ dài tay áo, tuân thủ quy định từng khoa là một phần quan trọng trong thực hành an toàn người bệnh.

Bảng tên sinh viên, logo trường và thẻ thực tập phải hiển thị rõ

Bảng tên, logo trường và thẻ thực tập là các yếu tố nhận diện bắt buộc, giúp người bệnh, thân nhân, nhân viên y tế phân biệt rõ vai trò của sinh viên trong môi trường bệnh viện. Trên áo blouse, vị trí thường được quy định là ngực trái cho logo trường (thêu hoặc in) và ngực phải cho bảng tên hoặc thẻ cài. Việc bố trí này giúp khi nhìn trực diện, người đối diện dễ dàng đọc được thông tin mà không cần lại quá gần, đảm bảo cả tính chuyên nghiệp lẫn sự tôn trọng khoảng cách cá nhân.

Bảng tên cần ghi rõ: họ tên đầy đủ (không viết tắt), tên trường, ngành học, khóa học và chức danh như “Sinh viên thực tập”, “Sinh viên y khoa”, “Sinh viên điều dưỡng”, “Sinh viên dược”, tùy theo quy định. Cỡ chữ phải đủ lớn, rõ ràng, tương phản tốt với nền bảng tên (thường là nền trắng, chữ đen hoặc nền xanh, chữ trắng), không bị mờ, tróc sơn, không che khuất bởi tóc, khăn, túi áo hoặc các phụ kiện khác. Một số đơn vị yêu cầu thêm mã số sinh viên hoặc mã số thực tập để thuận tiện cho việc quản lý, chấm công, đánh giá.

Nhiều bệnh viện cấp thêm thẻ thực tập hoặc thẻ ra vào có logo bệnh viện, mã số, ảnh sinh viên. Thẻ này thường được đeo bằng dây đeo cổ hoặc cài vào túi áo, phải luôn mang theo trong suốt thời gian ở trong khuôn viên bệnh viện, đặc biệt khi ra vào các khu vực kiểm soát như ICU, phòng mổ, khoa Nhi sơ sinh, khoa Truyền nhiễm. Thiếu bảng tên hoặc thẻ thực tập có thể khiến sinh viên:

• Bị từ chối vào khoa, không được tham gia buồng bệnh, thủ thuật.
• Bị nhắc nhở, ghi nhận vi phạm nội quy, ảnh hưởng đánh giá cuối đợt.
• Gây hiểu nhầm với người bệnh, thân nhân về vai trò, phạm vi chuyên môn.

Sinh viên nên chuẩn bị ít nhất một bảng tên dự phòng, kiểm tra dây đeo, kẹp cài chắc chắn để tránh rơi mất trong quá trình di chuyển, đặc biệt khi đi thang máy, cầu thang bộ, di chuyển nhanh trong cấp cứu. Khi đeo thẻ bằng dây, cần điều chỉnh độ dài dây sao cho thẻ nằm ngang ngực, không quá thấp (dễ va vào người bệnh, bàn, xe tiêm) cũng không quá cao (khó đọc). Thẻ không nên đung đưa tự do khi cúi người; nếu cần, có thể dùng kẹp cố định một phần vào áo.

Logo trường thêu trên ngực trái cần rõ nét, đúng màu, đúng kích thước theo quy định, không bị nhòe, lệch, phai màu. Việc giữ gìn logo sạch, phẳng cũng là cách thể hiện niềm tự hào về trường, về ngành học. Khi giặt, nên tránh dùng chất tẩy mạnh trực tiếp lên vùng logo, tránh ủi với nhiệt độ quá cao lên bề mặt thêu/in để không làm biến dạng.

Áo blouse cần cài cúc gọn gàng khi tiếp xúc người bệnh và nhân viên y tế

Áo blouse mở cúc, buông lơi, vắt qua vai, buộc ngang eo hoặc khoác hờ là hình ảnh không phù hợp trong môi trường bệnh viện, dễ tạo ấn tượng thiếu nghiêm túc, thiếu tôn trọng người bệnh và đồng nghiệp. Khi tiếp xúc người bệnh, tham gia buồng bệnh, đi trong hành lang, làm việc tại các khu vực chuyên môn, sinh viên phải cài cúc áo đầy đủ, từ cổ đến phần dưới, trừ khi đang thực hiện thao tác cần cởi áo theo yêu cầu kiểm soát nhiễm khuẩn (ví dụ thay sang scrub, mặc áo choàng vô khuẩn trong phòng mổ, phòng thủ thuật).

Áo blouse cài cúc gọn gàng giúp hạn chế vạt áo chạm vào người bệnh, bề mặt bẩn, dụng cụ y tế, giảm nguy cơ mang mầm bệnh từ khu vực này sang khu vực khác. Đồng thời, áo được cài kín tạo nên hình ảnh chuyên nghiệp, chuẩn mực, giúp người bệnh dễ nhận diện sinh viên là thành viên của đội ngũ y tế, dù chưa có chứng chỉ hành nghề. Một số khoa còn quy định cụ thể: khi vào buồng bệnh phải cài đủ cúc; khi ra khỏi buồng bệnh, nếu cần cởi áo phải gấp gọn, không vắt tùy tiện lên lan can, đầu giường, xe tiêm.

Trong một số tình huống, giảng viên hoặc điều dưỡng trưởng có thể yêu cầu sinh viên cởi áo blouse khi ra khỏi khu vực lâm sàng, ví dụ khi ăn uống tại căn tin, ra ngoài khuôn viên bệnh viện, hoặc khi di chuyển qua khu vực công cộng đông người. Mục đích là tránh mang mầm bệnh ra ngoài cộng đồng, đồng thời tránh gây hiểu nhầm về vai trò chuyên môn khi sinh viên không trong giờ làm việc hoặc không thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Sinh viên cần tuân thủ các hướng dẫn này, không tự ý mặc áo blouse khi đi việc riêng ngoài bệnh viện.

Thói quen cài cúc áo, chỉnh lại cổ áo, tay áo, kiểm tra bảng tên, thẻ thực tập trước khi vào buồng bệnh nên được rèn luyện ngay từ những ngày đầu thực tập. Có thể hình thành một “checklist cá nhân” ngắn trước khi vào khoa:

• Áo blouse sạch, phẳng, cài đủ cúc, tay áo đúng quy định.
• Bảng tên, logo trường, thẻ thực tập hiển thị rõ, không bị che khuất.
• Túi áo gọn, không nhét quá nhiều vật dụng gây phồng, nặng, mất thẩm mỹ.

Việc tuân thủ các quy định về áo blouse không chỉ là yêu cầu hình thức mà còn gắn chặt với an toàn người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn và văn hóa chuyên nghiệp trong bệnh viện. Sinh viên càng sớm xây dựng được thói quen đúng chuẩn, càng dễ hòa nhập với môi trường làm việc thực tế sau này.

Scrub y tế khi thực tập tại bệnh viện: khi nào được mặc và cần lưu ý gì?

Scrub y tế là trang phục chuyên dụng bảo vệ vùng chăm sóc, thủ thuật nguy cơ cao, chỉ được mặc khi sinh viên được phân công vào các khu vực đặc biệt như phòng mổ, ICU, cấp cứu, khu cách ly hoặc một số phòng xét nghiệm. Scrub thường do bệnh viện cấp, được giặt tẩy tập trung, không dùng scrub cá nhân và không mang về nhà để tránh lây nhiễm. Màu sắc, kiểu dáng scrub giúp nhận diện nhanh vai trò từng nhóm nhân viên; sinh viên phải tuân thủ đúng màu, không cố tình mặc giống bác sĩ. Scrub cần vừa vặn, thoáng, không vướng khi thao tác, kết hợp mũ, khẩu trang, giày chuyên dụng. Tuyệt đối không mặc scrub của khu vô trùng ra ngoài phạm vi cho phép nhằm duy trì kiểm soát nhiễm khuẩn và thái độ chuyên nghiệp.

Scrub dùng trong phòng mổ, hồi sức, cấp cứu, xét nghiệm hoặc khu vực chuyên biệt

Scrub y tế là bộ trang phục chuyên dụng gồm áo và quần, thường làm từ vải dễ giặt, thoáng khí, màu xanh dương, xanh lá, xám hoặc màu đặc trưng của bệnh viện. Về mặt kiểm soát nhiễm khuẩn, scrub được xem là “hàng rào” trung gian giữa môi trường bên ngoài và khu vực chăm sóc, thủ thuật có nguy cơ cao. Sinh viên chỉ được mặc scrub khi được phân công vào các khu vực chuyên biệt như:

• Phòng mổ (OR): phẫu thuật chương trình, cấp cứu, nội soi can thiệp.
• Phòng thủ thuật vô khuẩn: đặt catheter trung tâm, dẫn lưu, thủ thuật ngoại khoa – sản khoa – gây mê.
• ICU, hồi sức tích cực, hồi sức sau mổ (PACU).
• Khoa cấp cứu, phòng can thiệp tim mạch, can thiệp mạch máu, can thiệp thần kinh.
• Một số phòng xét nghiệm sinh học phân tử, vi sinh, huyết học có yêu cầu trang phục riêng.
• Khu cách ly, khu điều trị bệnh truyền nhiễm, khu áp lực âm.

Ở những khu vực này, scrub giúp giảm nguy cơ mang mầm bệnh từ bên ngoài vào môi trường vô khuẩn, đồng thời dễ dàng thay thế, giặt tẩy theo quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn tập trung. Scrub thường được thiết kế ít chi tiết, ít nếp gấp, không có phụ kiện rời để hạn chế bám bẩn và tạo điều kiện cho khử khuẩn hiệu quả.

Thông thường, scrub được bệnh viện cấp phát tại chỗ, sinh viên không tự mang scrub cá nhân vào phòng mổ nếu không có quy định rõ ràng. Lý do chuyên môn:

• Scrub cá nhân không được kiểm soát quy trình giặt tẩy, có thể mang vi khuẩn từ nhà vào bệnh viện.
• Không đồng nhất màu sắc, kiểu dáng, gây khó khăn cho nhận diện vai trò trong tình huống khẩn cấp.
• Không đảm bảo tiêu chuẩn vải, độ bền, khả năng chịu nhiệt, chịu hóa chất khử khuẩn.

Mỗi khu vực có thể có màu scrub riêng để phân biệt vai trò: bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên, sinh viên, nhân viên hỗ trợ. Một số bệnh viện còn phân tầng theo chức năng (phẫu thuật, gây mê, hồi sức, dụng cụ). Sinh viên cần tuân thủ đúng loại scrub được cấp, không tự ý đổi màu, đổi size với người khác, không mang scrub ra khỏi khu vực quy định. Khi rời phòng mổ hoặc khu vô khuẩn, scrub bẩn sẽ được thu gom vào hệ thống giặt tẩy trung tâm, không được mang về nhà giặt, vì:

• Scrub có thể nhiễm máu, dịch cơ thể, vi sinh vật đa kháng.
• Giặt tại nhà không đáp ứng nhiệt độ, hóa chất, thời gian ngâm tẩy theo chuẩn bệnh viện.
• Nguy cơ lây nhiễm cho người thân, cộng đồng.

Sinh viên cần nắm rõ quy trình cấp phát – hoàn trả scrub của từng khoa: vị trí phòng thay đồ, giờ nhận – trả, cách phân loại scrub bẩn, cách báo cáo khi thiếu size hoặc hư hỏng. Việc tuân thủ quy trình này là một phần của thực hành kiểm soát nhiễm khuẩn chuẩn.

Màu scrub phải đúng quy định của bệnh viện, khoa phòng hoặc nhóm thực tập

Màu sắc scrub không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là công cụ nhận diện nhanh trong môi trường bệnh viện, đặc biệt trong bối cảnh cấp cứu, phẫu thuật, hồi sức nơi thời gian phản ứng rất quan trọng. Nhiều bệnh viện quy định màu scrub khác nhau cho từng nhóm nhân viên, ví dụ:

• Bác sĩ phẫu thuật: xanh lá đậm để giảm mỏi mắt khi nhìn trường mổ nhiều giờ.
• Điều dưỡng phòng mổ: xanh dương hoặc xanh dương nhạt.
• Kỹ thuật viên gây mê – hồi sức: xám hoặc xanh than.
• Sinh viên thực tập: xanh nhạt hoặc một màu riêng dễ nhận diện.
• Nhân viên hỗ trợ, hộ lý: màu khác biệt rõ với nhóm lâm sàng.

Nhờ đó, trong phòng mổ hoặc ICU, mọi người có thể nhanh chóng nhận biết vai trò của nhau, hỗ trợ điều phối công việc hiệu quả, ví dụ:

• Bác sĩ phẫu thuật dễ dàng tìm điều dưỡng dụng cụ khi cần thêm dụng cụ, vật tư.
• Điều dưỡng gây mê nhận diện nhanh bác sĩ gây mê để trao đổi thông tin sinh hiệu.
• Nhân viên kiểm soát nhiễm khuẩn nhận ra sinh viên để nhắc nhở quy trình vô khuẩn.

Sinh viên khi được cấp scrub cần tuân thủ đúng màu sắc, không tự ý mặc scrub màu khác để “đẹp hơn” hoặc “giống bác sĩ chính thức”. Việc cố tình mặc sai màu có thể bị coi là vi phạm nội quy, gây hiểu nhầm về chức danh, ảnh hưởng đến an toàn người bệnh khi phân công nhiệm vụ. Trong một số tình huống khẩn cấp, nhân viên có thể giao việc dựa trên màu scrub; nếu sinh viên mặc màu giống bác sĩ, có thể bị yêu cầu làm việc vượt quá phạm vi năng lực, gây nguy hiểm.

Nếu trường yêu cầu sinh viên tự chuẩn bị scrub cho một số khu vực (ví dụ phòng thủ thuật ngoại trú), sinh viên cần hỏi rõ về màu sắc, kiểu dáng, có được thêu logo hay không, các chi tiết như:

• Có được may thêm túi ngoài hay phải giữ thiết kế tối giản.
• Có được in hoặc thêu tên, mã số sinh viên, logo trường.
• Quy định về độ dài áo, quần, kiểu cổ, độ rộng tay áo.

Việc tuân thủ thống nhất màu sắc và kiểu dáng còn giúp bệnh viện quản lý an ninh nội viện, hạn chế người không phận sự giả dạng nhân viên y tế để vào khu vực hạn chế.

Scrub cần vừa vặn, thoáng khí, dễ vận động và không gây vướng khi thao tác

Scrub là trang phục làm việc cường độ cao, do đó tiêu chí quan trọng nhất là thoải mái, dễ vận động, an toàn khi thao tác. Một bộ scrub tốt cần đáp ứng các yêu cầu chuyên môn:

• Áo scrub: cổ chữ V hoặc cổ tròn, tay ngắn, không quá bó ở vai, ngực, nách để không cản trở khi nâng tay, xoay người, hồi sức tim phổi.
• Quần scrub: có dây rút hoặc chun, không quá chật ở eo, hông, đùi, không quá dài chạm đất để tránh vấp ngã, nhiễm bẩn gấu quần.
• Chất liệu: thấm hút mồ hôi, thoáng khí, chịu được giặt ở nhiệt độ cao, không quá dày gây nóng bức trong phòng mổ, nhưng cũng không quá mỏng gây phản cảm hoặc dễ rách khi di chuyển nhanh.

Khi thử scrub, sinh viên nên thực hiện các động tác như cúi người, giơ tay cao, xoay người, bước nhanh, ngồi xổm để kiểm tra độ vừa vặn. Có thể mô phỏng một số thao tác lâm sàng:

• Động tác ép tim ngoài lồng ngực, bóp bóng Ambu.
• Nâng – xoay trở bệnh nhân trên giường.
• Với tay lấy dụng cụ trên bàn cao, cúi thấp kiểm tra đường truyền.

Scrub quá rộng có thể vướng vào giường mổ, máy móc, dây truyền dịch; scrub quá chật khiến khó cúi, khó nâng bệnh nhân, dễ rách khi kéo mạnh. Trong môi trường vô khuẩn, việc phải chỉnh sửa quần áo liên tục (kéo áo, kéo quần) cũng làm tăng nguy cơ chạm vào vùng vô khuẩn hoặc làm lộ da, tóc, phụ kiện.

Túi áo, túi quần không nên nhét quá nhiều vật dụng cá nhân (điện thoại, ví, chìa khóa) vì có thể rơi vào vùng vô khuẩn hoặc gây nhiễu thiết bị. Một số bệnh viện cấm mang điện thoại vào phòng mổ, ICU; sinh viên cần tuân thủ, không giấu điện thoại trong scrub. Ngoài ra, các vật sắc nhọn như bút kim loại, chìa khóa có thể làm rách vải, gây tổn thương da khi di chuyển nhanh.

Scrub cần được kết hợp với các thành phần khác của trang phục phòng mổ: mũ che tóc, khẩu trang, giày hoặc bao giày chuyên dụng. Sự vừa vặn tổng thể giúp sinh viên duy trì tư thế làm việc đúng, giảm mỏi cơ – xương – khớp trong ca trực dài.

Không mặc scrub chuyên khu vực vô trùng ra ngoài phạm vi cho phép

Một nguyên tắc quan trọng trong kiểm soát nhiễm khuẩn là không mang scrub của khu vực vô trùng ra ngoài. Scrub dùng trong phòng mổ, ICU, khu cách ly thường được coi là trang phục “nội khu”, chỉ được mặc trong phạm vi đó. Khi ra khỏi khu vực, sinh viên phải cởi scrub, thay sang áo blouse hoặc trang phục khác theo quy định. Việc mặc scrub phòng mổ đi lại trong hành lang, căn tin, khu công cộng không chỉ vi phạm nội quy mà còn làm tăng nguy cơ:

• Mang mầm bệnh, vi khuẩn đa kháng từ khu vô khuẩn ra cộng đồng.
• Đưa vi khuẩn từ môi trường bên ngoài quay trở lại phòng mổ, ICU trong ca tiếp theo.
• Gây ấn tượng không chuyên nghiệp, làm bệnh nhân và thân nhân lo lắng về an toàn vệ sinh.

Sinh viên cần tuân thủ quy trình thay đồ tại phòng thay đồ của phòng mổ hoặc ICU, bao gồm:

• Cởi bỏ trang phục bên ngoài, cất gọn vào tủ cá nhân.
• Mặc scrub sạch, mũ, khẩu trang, giày hoặc bao giày theo đúng thứ tự.
• Sau khi kết thúc ca, cởi scrub tại chỗ, bỏ vào túi hoặc thùng chứa chuyên dụng.

Scrub bẩn không được tự ý mang về nhà giặt. Nếu scrub bị dính máu, dịch cơ thể, hóa chất, sinh viên phải báo ngay cho điều dưỡng trưởng hoặc nhân viên kiểm soát nhiễm khuẩn để xử lý đúng quy trình, đồng thời đánh giá nguy cơ phơi nhiễm nghề nghiệp (HBV, HCV, HIV, hóa chất độc hại). Việc tự xử lý bằng cách xả nước, giặt sơ tại bồn rửa tay là không đủ và có thể làm văng bắn mầm bệnh.

Thói quen tôn trọng ranh giới giữa trang phục “nội khu” và “ngoại khu” là một phần quan trọng của văn hóa an toàn người bệnh. Về lâu dài, điều này hình thành tư duy kiểm soát nhiễm khuẩn hệ thống: hiểu rõ luồng di chuyển sạch – bẩn, khu vực vô khuẩn – bán vô khuẩn – nhiễm, và vai trò của từng loại trang phục trong việc duy trì ranh giới đó. Đối với sinh viên, việc tuân thủ nghiêm túc quy định về scrub không chỉ là chấp hành nội quy mà còn là rèn luyện thái độ chuyên nghiệp, tôn trọng người bệnh và đồng nghiệp.

Giày dép, tóc, móng tay và phụ kiện khi đi thực tập bệnh viện

Trang phục và phụ kiện khi đi thực tập bệnh viện cần ưu tiên an toàn, vệ sinh và tính chuyên nghiệp. Giày dép phải kín mũi, đế thấp, chống trơn trượt, chất liệu dễ lau chùi, màu sắc trung tính, đồng thời êm chân để bảo vệ cơ – xương – khớp trong các ca trực dài. Tóc cần được buộc/búi gọn, nằm trọn trong mũ y tế; móng tay cắt ngắn, không sơn đậm, không gắn móng giả để nâng cao hiệu quả rửa tay và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo. Trang sức, nước hoa nồng và phụ kiện cồng kềnh nên hạn chế tối đa. Khẩu trang, găng tay, mũ y tế và các phương tiện phòng hộ cá nhân khác phải sử dụng đúng chỉ định từng khu vực, kết hợp với đồng phục sạch sẽ để bảo đảm an toàn cho người bệnh và sinh viên.

Giày kín mũi, êm chân, chống trơn trượt, phù hợp di chuyển nhiều trong bệnh viện

Giày dép trong môi trường bệnh viện không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn lao động, kiểm soát nhiễm khuẩn và sức khỏe cơ – xương – khớp của sinh viên. Khi thực tập, sinh viên thường phải di chuyển liên tục giữa các buồng bệnh, phòng thủ thuật, phòng cấp cứu, cầu thang, hành lang… nên việc lựa chọn giày cần dựa trên các tiêu chí chuyên môn, không chỉ theo sở thích cá nhân.

Tiêu chuẩn cơ bản của giày khi đi thực tập:

• Kín mũi, che phủ toàn bộ bàn chân: giúp bảo vệ ngón chân khi vô tình làm rơi vật sắc nhọn (kim tiêm, dao mổ, kéo), chai dịch, máu, hóa chất sát khuẩn hoặc dụng cụ nặng. Giày hở mũi, sandal, dép lê làm tăng nguy cơ chấn thương và không đáp ứng yêu cầu an toàn sinh học.
• Đế thấp, vững, chống trơn trượt: đế cao gót hoặc đế quá dày, quá mềm dễ gây mất thăng bằng, đặc biệt trên nền gạch men, khu vực có nước, dịch tràn. Nên chọn đế có rãnh chống trượt, làm từ cao su hoặc vật liệu có độ bám tốt, hạn chế tối đa nguy cơ té ngã trong khi đang mang thuốc, dụng cụ hoặc hỗ trợ người bệnh.
• Chất liệu dễ lau chùi, chống thấm nhẹ: bề mặt da tổng hợp, da thật hoặc vật liệu trơn, ít thấm nước giúp dễ vệ sinh khi dính dịch tiết, máu, dung dịch sát khuẩn. Vải thô, vải lưới, chất liệu dễ thấm nước sẽ giữ ẩm, tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển và khó làm sạch triệt để.
• Màu trắng hoặc màu trung tính: màu sắc nhã nhặn (trắng, be, xám, xanh nhạt) phù hợp hình ảnh chuyên nghiệp, dễ phát hiện vết bẩn, từ đó nhắc nhở sinh viên vệ sinh giày thường xuyên. Màu quá sặc sỡ, họa tiết nổi bật thường không phù hợp quy định đồng phục của nhiều bệnh viện.

Trong các ca trực kéo dài 6–12 giờ, sinh viên phải đứng, đi lại liên tục, hỗ trợ xoay trở người bệnh, đẩy băng ca, vận chuyển hồ sơ, thuốc… nên giày cần êm chân, có lót đệm hỗ trợ vòm bàn chân và gót. Giày quá cứng, đế phẳng hoàn toàn, không có đệm dễ gây:

• Đau gót chân, viêm cân gan chân.
• Đau cổ chân, đầu gối, cột sống thắt lưng do phân bố lực không đều.
• Mỏi cơ, tê chân, giảm khả năng tập trung khi làm việc.

Khi chọn giày, nên áp dụng một số nguyên tắc thực hành:

• Thử giày vào cuối ngày khi chân đã hơi phù nhẹ sau một ngày hoạt động, giúp chọn size sát với kích thước thực tế trong ca trực.
• Đi thử giày trong vài ngày trước khi vào ca trực chính thức để kiểm tra xem có gây phồng rộp, cấn ngón, đau gót hay không.
• Ưu tiên giày có trọng lượng nhẹ, thông thoáng vừa phải, tránh bí mồ hôi nhưng vẫn đảm bảo kín mũi và an toàn.

Một số khoa, phòng có yêu cầu riêng về giày:

• Phòng mổ, ICU, phòng thủ thuật vô khuẩn: thường quy định sử dụng giày chuyên dụng trong khu vực sạch hoặc mang bao giày dùng một lần. Sinh viên không được mang giày đã đi ngoài đường vào khu vực vô khuẩn để tránh mang theo bụi bẩn, vi khuẩn từ môi trường bên ngoài.
• Khu cách ly, bệnh truyền nhiễm: có thể yêu cầu giày hoặc ủng chuyên dụng, dễ khử khuẩn, kết hợp với áo choàng, khẩu trang, mũ và găng tay theo đúng quy trình.

Các loại giày không phù hợp trong môi trường bệnh viện bao gồm: giày cao gót, giày đế xuồng cao, dép lê, dép kẹp, giày hở mũi, giày phát tiếng ồn lớn (gót cứng, đế gõ mạnh xuống nền). Những loại này không chỉ gây khó chịu cho người bệnh vì tiếng ồn mà còn làm tăng nguy cơ tai nạn nghề nghiệp cho chính sinh viên.

Tóc buộc gọn, móng tay ngắn, không sơn móng đậm khi tiếp xúc người bệnh

Tóc và móng tay là những vị trí dễ tích tụ vi khuẩn, nấm, bụi bẩn nếu không được chăm sóc đúng cách. Trong môi trường bệnh viện, nơi yêu cầu cao về kiểm soát nhiễm khuẩn, việc quản lý tóc và móng tay không chỉ là vấn đề hình thức mà là một phần của quy trình an toàn cho người bệnh.

Đối với tóc:

• Sinh viên có tóc dài cần buộc gọn, búi cao, không để tóc xõa chạm vào mặt, cổ, vai người bệnh hoặc rơi vào dụng cụ, băng gạc, khay thuốc. Tóc rơi vào vùng chăm sóc vết thương, đường truyền, dụng cụ vô khuẩn có thể trở thành nguồn mang vi khuẩn.
• Kẹp tóc, dây buộc tóc nên đơn giản, không có chi tiết sắc nhọn, không gắn kim loại lớn, không quá to gây vướng khi đội mũ y tế hoặc khi tựa đầu vào thành giường, tường.
• Trong các khu vực yêu cầu đội mũ y tế (phòng mổ, ICU, phòng thủ thuật), tóc phải được thu gọn hoàn toàn trong mũ, không để lộ búi tóc hoặc lọn tóc dài ra ngoài.
• Nam sinh viên cần cắt tóc gọn gàng, không để tóc che mắt, không vuốt keo dựng quá cao, không đội mũ lưỡi trai, mũ thời trang trong khu vực lâm sàng vì không phù hợp môi trường chuyên nghiệp và có thể cản trở việc mang mũ y tế.

Đối với móng tay, nhiều nghiên cứu cho thấy móng tay dài, sơn gel, móng giả là nơi trú ẩn của lượng vi khuẩn cao hơn nhiều so với móng tay cắt ngắn. Điều này làm giảm hiệu quả của rửa tay thường quy và rửa tay phẫu thuật.

• Móng tay phải được cắt ngắn, không vượt quá đầu ngón tay, không để cạnh sắc gây xước da người bệnh khi chạm, xoay trở, tắm rửa, thay băng.
• Không đeo móng giả, không sơn gel, không đính đá, không sơn móng tay màu đậm. Lớp sơn dày, bề mặt gồ ghề làm khó quan sát tình trạng móng, che khuất vết bẩn và làm giảm hiệu quả sát khuẩn tay.
• Nhiều bệnh viện có quy định cụ thể trong quy chế kiểm soát nhiễm khuẩn: nhân viên y tế và sinh viên không được để móng tay dài, không được sơn móng tay màu đậm, không đeo móng giả. Vi phạm có thể bị nhắc nhở, ghi nhận vào đánh giá thực tập.

Việc tuân thủ các quy định về tóc và móng tay giúp:

• Giảm nguy cơ lây nhiễm chéo giữa người bệnh – nhân viên – môi trường.
• Tạo hình ảnh chuyên nghiệp, sạch sẽ, tạo niềm tin cho người bệnh và thân nhân.
• Đảm bảo an toàn cho chính sinh viên khi thực hiện các thủ thuật, chăm sóc trực tiếp.

Hạn chế trang sức, nước hoa nồng và phụ kiện gây vướng khi thực hành lâm sàng

Trang sức và phụ kiện cá nhân, nếu sử dụng không phù hợp, có thể trở thành vật cản trở thao tác chuyên môn, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và gây mất an toàn cho người bệnh. Trong thực hành lâm sàng, nguyên tắc chung là tối giản, gọn nhẹ, dễ vệ sinh.

Đối với trang sức:

• Không đeo vòng tay, vòng cổ to, nhiều chi tiết vì dễ vướng vào dây truyền dịch, ống dẫn lưu, thanh chắn giường, tay áo áo choàng hoặc dụng cụ y tế.
• Không đeo nhiều nhẫn; tốt nhất là tháo nhẫn khi tham gia chăm sóc trực tiếp, vì vùng da dưới nhẫn khó rửa sạch, là điểm tồn lưu vi khuẩn, đồng thời nhẫn có thể làm rách găng tay.
• Không đeo khuyên tai dài, to, dễ bị người bệnh vô tình kéo, gây rách tai hoặc rơi vào giường bệnh, dụng cụ.
• Dây đeo điện thoại, dây đeo thẻ nếu quá dài, lòng thòng có thể vướng vào thiết bị, nên điều chỉnh độ dài vừa phải, gọn sát người.

Đồng hồ đeo tay, nếu cần sử dụng để theo dõi giờ, đếm mạch, thời gian truyền dịch, nên chọn loại:

• Thiết kế đơn giản, mặt dễ đọc, không có nhiều khe kẽ khó vệ sinh.
• Dây bằng nhựa, silicone hoặc kim loại trơn, dễ lau chùi bằng dung dịch sát khuẩn.
• Chấp hành yêu cầu tháo đồng hồ khi rửa tay phẫu thuật hoặc thực hiện các thủ thuật vô khuẩn, vì đồng hồ cản trở việc làm sạch vùng cổ tay.

Về mùi hương và mỹ phẩm:

• Nước hoa nồng, xịt khử mùi mạnh, mỹ phẩm có mùi gắt có thể gây khó chịu, đau đầu, buồn nôn cho người bệnh, đặc biệt là bệnh nhân hô hấp, tim mạch, sản phụ, trẻ em, người cao tuổi hoặc người có cơ địa dị ứng.
• Nên ưu tiên mùi hương nhẹ hoặc không mùi, tập trung vào vệ sinh cá nhân sạch sẽ (tắm rửa, thay tất, thay áo trong, chăm sóc răng miệng) thay vì che mùi bằng nước hoa.

Phụ kiện mang theo khi vào buồng bệnh cần được tối giản:

• Không mang túi xách lớn, balo cồng kềnh vào buồng bệnh vì chiếm diện tích, dễ va chạm vào giường bệnh, thiết bị, người bệnh.
• Nên gửi túi, balo tại tủ đồ hoặc phòng trực; chỉ mang theo những vật dụng thật sự cần thiết (bút, sổ tay nhỏ, điện thoại, kéo y tế, đèn pin nhỏ…) trong một túi nhỏ gọn, dễ đeo chéo hoặc gài vào áo blouse.

Khẩu trang, găng tay, mũ y tế và đồ bảo hộ dùng theo khu vực chuyên môn

Khẩu trang, găng tay, mũ y tế, áo choàng, kính chắn giọt bắn… là các thành phần của phương tiện phòng hộ cá nhân (PPE – Personal Protective Equipment). Việc sử dụng PPE đúng loại, đúng cách, đúng thời điểm là yêu cầu bắt buộc trong đào tạo và thực hành lâm sàng, gắn liền với an toàn người bệnh và an toàn nghề nghiệp.

Khẩu trang y tế dùng một lần cần được sử dụng theo nguyên tắc:

• Đeo che kín mũi, miệng, cằm; điều chỉnh thanh nẹp mũi cho sát sống mũi để hạn chế khe hở.
• Không kéo khẩu trang xuống cằm, không đeo lỏng, không chạm tay vào bề mặt khẩu trang trong khi sử dụng.
• Không tái sử dụng khẩu trang dùng một lần; khi ẩm, bẩn, rách hoặc sau mỗi ca trực, phải bỏ đúng nơi quy định.

Găng tay y tế chỉ được sử dụng trong từng thủ thuật hoặc từng lần chăm sóc cụ thể:

• Đeo găng khi có nguy cơ tiếp xúc với máu, dịch tiết, niêm mạc, da không nguyên vẹn hoặc hóa chất.
• Không đeo một đôi găng đi khắp nơi rồi chạm vào nhiều bề mặt, vì như vậy găng trở thành nguồn phát tán vi khuẩn.
• Sau mỗi lần sử dụng, tháo găng đúng kỹ thuật để tránh làm bẩn tay, sau đó rửa tay hoặc sát khuẩn tay ngay.

Mũ y tế có vai trò che phủ tóc, hạn chế rơi tóc, gàu, bụi vào vùng vô khuẩn:

• Trong phòng mổ, ICU, phòng thủ thuật vô khuẩn, mũ phải che kín toàn bộ tóc, kể cả tóc mai, búi tóc.
• Mũ dùng một lần phải được thay mới theo quy định; mũ vải tái sử dụng cần được giặt sạch, sấy khô, bảo quản đúng cách.

Áo choàng bảo hộ, kính chắn giọt bắn, tấm che mặt được sử dụng khi:

• Tiếp xúc với bệnh nhân có nguy cơ lây nhiễm cao (bệnh hô hấp, bệnh truyền nhiễm, bệnh đường máu, thủ thuật tạo khí dung).
• Thực hiện các thủ thuật có nguy cơ bắn máu, dịch vào mặt, mắt, quần áo.

Sinh viên cần được hướng dẫn và thực hành thành thạo quy trình mặc và tháo PPE an toàn (donning & doffing), bao gồm trình tự mang khẩu trang, mũ, áo choàng, găng tay, kính chắn giọt bắn và trình tự tháo bỏ để tránh làm nhiễm bẩn tay, mặt, đồng phục. Không tự ý thay đổi loại PPE vì lý do tiện lợi hoặc thẩm mỹ, mà phải tuân theo hướng dẫn của khoa và bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn.

Đồng phục cơ bản (áo blouse, scrub) cần được phối hợp hợp lý với PPE: áo phải sạch, được thay định kỳ, không mặc áo blouse ra ngoài đường, quán ăn; khi cần mang áo choàng bảo hộ phải đảm bảo áo bên trong không lộ ra vùng tiếp xúc nguy cơ cao. Sự kết hợp đúng giữa đồng phục và PPE vừa đảm bảo an toàn, vừa duy trì hình ảnh chuyên nghiệp, chuẩn mực của sinh viên y khoa trong mắt người bệnh và đồng nghiệp.

Quy định vệ sinh và kiểm soát nhiễm khuẩn đối với đồng phục thực tập

Đồng phục thực tập giữ vai trò quan trọng trong hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn, không chỉ là trang phục nhận diện. Sinh viên phải duy trì đồng phục luôn sạch, khô, không mùi, không vết bẩn; kiểm tra kỹ các vùng dễ nhiễm bẩn và thay ngay khi phát hiện dấu hiệu không đạt chuẩn. Tuyệt đối không mặc đồng phục từ khu vực nguy cơ cao về nhà để tránh mang mầm bệnh ra cộng đồng; quần áo đã sử dụng cần được cất riêng, xử lý và giặt tách biệt. Sau mỗi buổi thực tập, đồng phục phải được giặt, phơi, bảo quản đúng cách, ưu tiên quy trình khoa học, đủ số lượng để không phải mặc lại đồ chưa sạch. Khi dính dịch bẩn, hóa chất hoặc theo yêu cầu kiểm soát nhiễm khuẩn, cần thay ngay và tuân thủ quy trình xử trí phơi nhiễm.

Đồng phục phải sạch, khô, không có mùi, không dính vết bẩn khi vào khoa

Đồng phục thực tập là một phần của hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện, không chỉ là yếu tố hình thức. Đồng phục bẩn, ẩm, có mùi hôi, dính vết máu, dịch cơ thể, thức ăn là điều tuyệt đối không được chấp nhận khi vào khoa lâm sàng. Sinh viên phải đảm bảo áo blouse, scrub, quần, giày, mũ đều sạch, khô, không nhăn nhúm, không có vết bẩn nhìn thấy được, đặc biệt ở các vùng dễ bám bẩn như cổ tay, gấu áo, gấu quần.

Mùi ẩm mốc, mùi mồ hôi, mùi thuốc lá bám trên đồng phục không chỉ gây khó chịu cho người bệnh và đồng nghiệp mà còn có thể che lấp mùi bất thường từ người bệnh (mùi hoại tử, mùi nhiễm trùng), làm giảm khả năng quan sát lâm sàng. Đồng thời, đồng phục có mùi hôi phản ánh ý thức vệ sinh cá nhân và tuân thủ kiểm soát nhiễm khuẩn kém, có thể bị xem là vi phạm quy định chuyên môn.

Trước mỗi buổi thực tập, sinh viên nên xây dựng thói quen kiểm tra nhanh đồng phục theo một “checklist” cá nhân:

• Cổ áo, ve áo, hàng cúc: kiểm tra vết ố vàng, vết máu khô, vết bẩn do bút, son, thức ăn.
• Tay áo, khuỷu tay: khu vực thường tì lên bề mặt bàn, giường bệnh, dễ nhiễm bẩn vi sinh.
• Túi áo: tránh để bút chảy mực, giấy vụn, găng tay đã dùng; kiểm tra xem có vết bẩn hoặc vật sắc nhọn.
• Gấu quần, mặt trước và sau quần: chú ý bám bẩn do giày, sàn ướt, dịch tràn.
• Mặt ngoài và mặt trong giày: loại bỏ bùn đất, dịch bắn, mùi ẩm; ưu tiên giày dễ lau chùi, chống thấm.

Nếu phát hiện vết bẩn, ố vàng, hoặc mùi khó chịu, cần thay ngay bộ khác, không cố mặc vì “chỉ một buổi ngắn”. Trong nhiều khoa lâm sàng, điều dưỡng trưởng hoặc bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn có quyền từ chối cho sinh viên vào buồng bệnh nếu đồng phục không đạt yêu cầu vệ sinh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thời lượng thực tập, số ca được tiếp cận, kỹ năng lâm sàng tích lũy và đánh giá cuối khóa.

Để hạn chế nguy cơ đồng phục bẩn khi đến khoa, sinh viên nên:

• Không mặc áo blouse khi di chuyển ngoài đường; chỉ mặc khi đã vào khu vực bệnh viện.
• Tránh ăn uống, mang đồ ăn có nước sốt, cà phê, trà sữa khi đang mặc đồng phục.
• Không ngồi trực tiếp lên bậc thềm, vỉa hè, ghế công cộng với đồng phục thực tập.
• Hạn chế dùng nước hoa, xịt khử mùi nồng trên đồng phục vì có thể gây kích ứng cho người bệnh.

Không mặc đồng phục thực tập từ bệnh viện về nhà nếu khu vực có nguy cơ nhiễm khuẩn

Đồng phục sử dụng trong các khu vực có nguy cơ nhiễm khuẩn cao như ICU, phòng mổ, khu cách ly, khoa Truyền nhiễm, khoa Lao, khoa Hồi sức tích cực có nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây bệnh đa kháng, vi khuẩn đường máu, virus lây qua giọt bắn và khí dung. Theo nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn, sinh viên cần thay đồng phục trước khi rời bệnh viện, đặc biệt khi đồng phục có khả năng đã tiếp xúc với dịch cơ thể, giọt bắn, khí dung hoặc bề mặt môi trường có nguy cơ cao.

Việc mặc nguyên đồng phục về nhà, lên phương tiện công cộng, vào khu dân cư có thể mang mầm bệnh ra cộng đồng, làm tăng nguy cơ lây lan cho người xung quanh, nhất là trong bối cảnh xuất hiện các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc hoặc dịch bệnh đường hô hấp. Đồng phục, nhất là vùng gối, gấu quần, tay áo, có thể mang theo vi khuẩn từ giường bệnh, sàn nhà, bề mặt thiết bị.

Nếu bệnh viện không có hệ thống giặt tập trung cho sinh viên, cần tối thiểu thực hiện:

• Thay áo blouse, scrub ngay sau khi kết thúc ca trực hoặc buổi thực tập tại khu vực quy định.
• Cất đồng phục đã sử dụng vào túi riêng có khóa kéo hoặc túi nylon dày, không để lẫn với quần áo thường, sách vở, laptop.
• Không treo áo blouse đã mặc lên ghế xe, mắc áo trong phòng khách, phòng ngủ hoặc nơi sinh hoạt chung.
• Hạn chế tối đa việc chạm tay trần vào bề mặt ngoài đồng phục sau khi rời khoa có nguy cơ cao.

Khi về nhà, đồng phục phải được xử lý giặt riêng, không giặt chung với quần áo của trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch. Có thể chuẩn bị một giỏ hoặc thùng riêng cho quần áo thực tập. Thói quen này giúp bảo vệ gia đình, người thân khỏi nguy cơ phơi nhiễm không cần thiết, đồng thời thể hiện ý thức chuyên nghiệp của sinh viên y khoa trong việc bảo vệ cộng đồng.

Giặt, phơi, bảo quản áo blouse và scrub đúng cách sau mỗi buổi thực tập

Để đồng phục luôn sạch, bền và đảm bảo an toàn kiểm soát nhiễm khuẩn, sinh viên cần xây dựng một quy trình giặt, phơi, bảo quản khoa học, lặp lại sau mỗi buổi thực tập. Ngay sau khi về nhà, áo blouse và scrub nên được ngâm nước xà phòng hoặc dung dịch giặt phù hợp, tránh để lâu khiến vết bẩn bám chặt, gây ố vàng và khó khử mùi.

Các bước xử lý cơ bản có thể bao gồm:

• Phân loại: tách riêng áo blouse, scrub và quần thực tập khỏi quần áo thường; ưu tiên giặt riêng.
• Tiền xử lý vết bẩn: dùng nước ấm và chất tẩy nhẹ cho vùng cổ áo, tay áo, túi áo – nơi dễ bẩn nhất; có thể chà nhẹ bằng bàn chải mềm.
• Không dùng chất tẩy quá mạnh hoặc chứa nhiều chlorine vì dễ làm bạc màu, mỏng vải, giảm độ bền và khả năng che phủ cơ thể.
• Nếu đồng phục nghi ngờ nhiễm dịch có nguy cơ cao, có thể ngâm với dung dịch sát khuẩn nồng độ phù hợp theo khuyến cáo của bệnh viện trước khi giặt.

Khi phơi, nên phơi ở nơi thoáng gió, có nắng nhẹ, tránh phơi trong phòng kín ẩm ướt gây mùi hôi và tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Áo nên được treo trên móc để giữ form, không gấp đôi khi còn ướt vì dễ tạo nếp gấp, ẩm cục bộ. Nếu thời tiết ẩm, có thể dùng máy sấy ở nhiệt độ vừa phải để đảm bảo áo khô hoàn toàn, hạn chế mùi ẩm.

Sau khi khô, nên ủi nhẹ để áo phẳng, đồng thời hỗ trợ diệt thêm vi khuẩn và nấm men còn sót lại trên bề mặt vải. Khi ủi, chú ý vùng cổ, tay áo, nách – nơi tiếp xúc nhiều với mồ hôi. Bảo quản áo trong tủ riêng hoặc ngăn riêng, tránh để chung với quần áo mặc nhà, quần áo đi đường, áo khoác ngoài. Có thể dùng túi áo chuyên dụng hoặc bao trùm để hạn chế bụi bẩn và mùi từ môi trường.

Nếu có nhiều ca trực liên tiếp, sinh viên nên chuẩn bị đủ số lượng áo blouse và scrub để không phải mặc lại áo chưa kịp giặt khô. Một số gợi ý thực tế:

• Tối thiểu 2–3 áo blouse và 2–3 bộ scrub cho lịch trực dày.
• Lên lịch giặt cố định (ví dụ: mỗi tối sau trực) để tránh dồn nhiều bộ bẩn.
• Kiểm tra định kỳ đường may, cúc áo, khóa kéo để tránh rách, tuột cúc khi đang trong ca.

Thay đồng phục ngay khi dính dịch bẩn, hóa chất hoặc theo yêu cầu kiểm soát nhiễm khuẩn

Trong quá trình thực tập, không tránh khỏi tình huống đồng phục bị dính máu, dịch cơ thể, thuốc, hóa chất hoặc chất thải y tế. Khi đó, sinh viên phải thay đồng phục ngay lập tức, không tiếp tục làm việc với áo quần bẩn, vì đây là nguồn lây nhiễm tiềm tàng cho bản thân, người bệnh khác và môi trường xung quanh.

Nếu dính hóa chất độc hại, chất ăn mòn, thuốc hóa trị hoặc dung dịch khử khuẩn nồng độ cao, cần tuân thủ quy trình xử lý phơi nhiễm:

• Ngừng ngay thao tác đang thực hiện, tránh lan rộng vùng nhiễm bẩn.
• Cởi bỏ trang phục bị dính hóa chất càng sớm càng tốt, tránh để hóa chất tiếp xúc kéo dài với da.
• Rửa vùng da tiếp xúc dưới vòi nước chảy liên tục trong thời gian tối thiểu theo khuyến cáo (thường 15–20 phút).
• Báo cáo giảng viên phụ trách, điều dưỡng trưởng hoặc bộ phận an toàn lao động để được đánh giá nguy cơ và xử trí tiếp theo.

Đồng phục bẩn phải được bỏ vào túi hoặc thùng chứa chuyên dụng dành cho đồ vải nhiễm bẩn, không giặt chung với quần áo thường và không tự ý mang về nhà nếu bệnh viện có quy định xử lý tập trung. Trong trường hợp bắt buộc phải mang về, cần đóng gói kín, ghi chú rõ ràng và xử lý theo hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn.

Bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn hoặc điều dưỡng trưởng khoa có thể yêu cầu sinh viên thay đồng phục trong một số tình huống đặc biệt, ví dụ:

• Sau khi tham gia cấp cứu bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh truyền nhiễm đường máu, đường hô hấp.
• Sau khi vào khu cách ly, khu điều trị bệnh nhân có nguy cơ lây lan cao.
• Sau khi tham gia thủ thuật có nguy cơ bắn dịch (đặt nội khí quản, hút đờm, dẫn lưu mủ, phẫu thuật, thủ thuật xâm lấn).
• Khi phát hiện đồng phục bị rách, thủng, lộ da trong vùng có nguy cơ tiếp xúc với dịch cơ thể.

Sinh viên cần tuân thủ tuyệt đối các yêu cầu này, không viện lý do thiếu áo để trì hoãn, vì điều này liên quan trực tiếp đến an toàn bản thân, người bệnh và cộng đồng. Việc chuẩn bị sẵn một bộ đồng phục dự phòng trong tủ đồ hoặc balo trực là thói quen chuyên nghiệp nên duy trì. Ý thức thay đồng phục đúng lúc, xử lý đúng quy trình là một phần quan trọng của văn hóa an toàn người bệnh và đạo đức nghề nghiệp trong môi trường y tế.

Quy định trang phục theo khu vực thực tập trong bệnh viện

Trang phục thực tập trong bệnh viện được quy định theo từng khu vực nhằm đảm bảo an toàn, kiểm soát nhiễm khuẩn và hình ảnh chuyên nghiệp. Ở khu khám bệnh và buồng bệnh, sinh viên mặc blouse sạch, kín đáo, kèm bảng tên rõ ràng, giày kín mũi, tóc gọn, hạn chế trang sức và giữ tác phong nhẹ nhàng, tôn trọng người bệnh. Tại phòng mổ, ICU, hồi sức, cấp cứu, yêu cầu scrub chuyên dụng, mũ, khẩu trang, PPE đúng quy trình vô khuẩn, tối giản vật dụng cá nhân và tuân thủ ranh giới vùng sạch – bẩn. Khu xét nghiệm, dược, chẩn đoán hình ảnh ưu tiên áo choàng bảo hộ, găng, kính, áo chì phù hợp nguy cơ nghề nghiệp. Khu hành chính, tư vấn, tiếp đón cần đồng phục lịch sự, dễ nhận diện vai trò “Sinh viên thực tập”.

Khu khám bệnh và buồng bệnh yêu cầu blouse, bảng tên, giày kín và tác phong gọn gàng

Tại khu khám bệnh ngoại trú và buồng bệnh nội trú, sinh viên thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, thân nhân và nhiều thành viên trong ê-kíp điều trị, vì vậy trang phục không chỉ cần chuẩn mực, dễ nhận diện, tạo cảm giác tin cậy mà còn phải đáp ứng yêu cầu về kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn lao động và giao tiếp chuyên nghiệp. Áo blouse trắng phải sạch, phẳng, không ố vàng, không sờn rách; cài cúc đầy đủ từ trên xuống dưới, không xắn tay áo quá khuỷu tay trừ khi thực hiện thủ thuật cần rửa tay ngoại khoa. Trang phục bên trong nên là áo cổ tròn hoặc cổ bẻ, màu sắc nhã nhặn, không xuyên thấu, không in khẩu hiệu, logo, hình ảnh phản cảm; quần dài tối màu, chất liệu dễ giặt, không bó sát gây khó vận động.

Giày phải là giày kín mũi, đế thấp, chống trơn trượt, dễ lau chùi; tránh dép lê, giày cao gót, giày phát tiếng động lớn khi di chuyển trong hành lang. Bảng tên, thẻ thực tập cần đeo ở vị trí dễ quan sát (thường là ngực trái), ghi rõ họ tên, trường, chuyên ngành và dòng chữ “Sinh viên thực tập” để người bệnh nhận diện đúng vai trò, tránh hiểu nhầm là bác sĩ điều trị. Tóc phải buộc gọn, không để xõa chạm vào mặt người bệnh hoặc dụng cụ y tế; nam giới nên cắt tóc gọn, cạo râu sạch sẽ; hạn chế tối đa trang sức như vòng tay, nhẫn, đồng hồ dây vải vì có thể là ổ chứa vi khuẩn và vướng khi thao tác.

Khi vào buồng bệnh, sinh viên cần tuân thủ nghi thức giao tiếp chuyên nghiệp: gõ cửa hoặc gõ nhẹ vào khung giường, chờ người bệnh hoặc thân nhân phản hồi rồi mới bước vào; chào hỏi, giới thiệu họ tên, trường, vai trò (ví dụ: “Em là sinh viên điều dưỡng năm 3, đang thực tập tại khoa…”), xin phép trước khi khám, sờ, chỉnh tư thế người bệnh. Tránh vừa đi vừa chỉnh áo, vừa nói chuyện điện thoại, vừa ăn uống; điện thoại cá nhân nên để chế độ im lặng, chỉ sử dụng khi thật cần thiết và không dùng để chụp hình người bệnh nếu chưa có sự đồng ý và quy định cho phép.

Trong khu khám bệnh, sinh viên có thể được phân công:

• Đo huyết áp, mạch, nhiệt độ, nhịp thở, SpO₂.
• Lấy dấu hiệu sinh tồn, cân nặng, chiều cao, vòng bụng.
• Ghi chép bệnh án, hoàn thiện hồ sơ, nhập dữ liệu vào phần mềm.
• Hỗ trợ bác sĩ khám, chuẩn bị dụng cụ, hướng dẫn người bệnh di chuyển.

Đồng phục phải cho phép thực hiện các động tác này một cách thoải mái, không gây lộ da quá mức khi cúi, ngồi, nâng tay; do đó nên tránh áo quá ngắn, quần cạp trễ, váy bó hoặc váy xẻ cao. Ở buồng bệnh, sinh viên tham gia chăm sóc, thay băng, hỗ trợ vận động, tập phục hồi chức năng, vệ sinh cá nhân cho người bệnh; vì vậy cần chú ý không để vạt áo, tay áo chạm vào vết thương, bề mặt bẩn, dung dịch sát khuẩn, dịch tiết. Có thể cân nhắc sơ vin áo trong một số tình huống để giảm nguy cơ vướng víu, nhưng vẫn phải đảm bảo hình thức gọn gàng, kín đáo.

Tác phong gọn gàng, đi đứng nhẹ nhàng, không gây tiếng ồn, không tụ tập nói chuyện lớn tiếng ở hành lang, không cười đùa ồn ào trước cửa buồng bệnh là một phần của “đồng phục vô hình” nhưng rất quan trọng. Ngôn ngữ cơ thể (ánh mắt, tư thế đứng, khoảng cách với người bệnh) cũng cần phù hợp: đứng nghiêng, không đứng khoanh tay hoặc chống nạnh, không tựa vào giường bệnh, không ngồi lên thành giường. Những yếu tố này góp phần tạo dựng hình ảnh chuyên nghiệp của sinh viên y khoa trong mắt người bệnh và đồng nghiệp.

Phòng mổ, ICU, hồi sức, cấp cứu yêu cầu scrub, mũ, khẩu trang và đồ bảo hộ riêng

Phòng mổ, ICU, hồi sức, cấp cứu là những khu vực có yêu cầu cao nhất về trang phục và đồ bảo hộ vì liên quan trực tiếp đến kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn người bệnh và an toàn cho chính nhân viên y tế. Sinh viên vào đây thường phải thay sang scrub chuyên dụng của bệnh viện (áo quần vải mỏng, dễ giặt, màu xanh hoặc xanh dương), không mặc áo blouse bên ngoài scrub trong khu vực vô khuẩn. Trước khi vào, cần thay giày hoặc mang bao giày riêng, đội mũ che kín toàn bộ tóc, kể cả tóc mai và gáy; tóc dài phải búi gọn, không để lộ ra ngoài mũ.

Khẩu trang y tế hoặc khẩu trang chuyên dụng (N95, FFP2…) phải che kín mũi, miệng, ôm sát sống mũi và hai bên má; không kéo khẩu trang xuống cằm khi nói chuyện, không dùng tay chạm vào mặt ngoài khẩu trang. Tùy từng khu vực, sinh viên có thể phải mặc thêm áo choàng vô khuẩn, đeo găng tay vô khuẩn, kính chắn giọt bắn hoặc kính bảo hộ, tấm che mặt (face shield). Mỗi khu vực thường có sơ đồ quy trình thay đồ, rửa tay, vào – ra khu vực sạch, khu vực vô khuẩn; sinh viên cần học kỹ, thực hành thuần thục và tuân thủ từng bước, bao gồm thứ tự mặc – cởi PPE để tránh tự làm nhiễm bẩn.

Trong phòng mổ, mọi chi tiết trên trang phục đều phải tối giản: không đeo trang sức, đồng hồ, vòng cổ, khuyên tai to; không mang điện thoại, ví, chìa khóa trong túi áo; không để túi áo phồng lên vì vật dụng cá nhân vì có thể làm rơi đồ vào trường mổ hoặc cản trở thao tác. Mũ phải che kín tóc, khẩu trang che kín mũi miệng, kính bảo hộ nếu được yêu cầu; móng tay phải cắt ngắn, không sơn, không đắp gel, không dùng móng giả. Trước khi tham gia sát bàn mổ, sinh viên phải rửa tay ngoại khoa đúng thời gian, đúng kỹ thuật, sau đó mặc áo choàng vô khuẩn và đeo găng vô khuẩn dưới sự giám sát của điều dưỡng dụng cụ.

Ở ICU, hồi sức, cấp cứu, ngoài scrub và PPE cơ bản, sinh viên có thể phải:

• Mặc áo choàng chống thấm khi tiếp xúc bệnh nhân có nguy cơ bắn dịch (nôn, ho khạc, dẫn lưu).
• Đeo khẩu trang chuyên dụng và kính chắn giọt bắn khi chăm sóc bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác định bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp.
• Mang tạp dề chì, kính chì khi hỗ trợ thủ thuật dưới màn tăng sáng, can thiệp mạch tại phòng cấp cứu.
• Đeo găng tay hai lớp trong một số thủ thuật có nguy cơ cao tiếp xúc máu, dịch cơ thể.

Việc tuân thủ trang phục ở các khu vực này không chỉ là quy định hành chính mà còn là điều kiện tiên quyết để được phép tham gia quan sát và thực hành. Nhiều bệnh viện có quy định: nếu sinh viên không mặc đúng scrub, không đội mũ, không đeo khẩu trang đúng cách, sẽ không được vào phòng mổ hoặc ICU. Ngoài ra, sinh viên cần nắm rõ ranh giới giữa các vùng: vùng bẩn, vùng sạch, vùng vô khuẩn; không mang trang phục, giày dép của vùng bẩn sang vùng sạch; không mang áo choàng, găng tay đã dùng ở buồng bệnh khác vào phòng mổ hoặc ICU.

Trong quá trình thực tập, sinh viên nên chủ động hỏi điều dưỡng trưởng hoặc kỹ thuật viên phụ trách về quy định trang phục cụ thể của từng phòng, từng ca trực (ví dụ: ca mổ chấn thương chỉnh hình có thể yêu cầu thêm khẩu trang chuyên dụng, kính bảo hộ; ca cấp cứu bệnh nhân nghi lao phổi cần PPE tăng cường). Việc chuẩn bị đúng trang phục trước khi vào ca giúp giảm thời gian chờ đợi, tránh phải quay ra thay đồ, đồng thời thể hiện thái độ tôn trọng quy trình chuyên môn.

Phòng xét nghiệm, dược, chẩn đoán hình ảnh cần trang phục bảo hộ phù hợp nguy cơ nghề nghiệp

Phòng xét nghiệm, khoa Dược, khoa Chẩn đoán hình ảnh, khoa Thăm dò chức năng có đặc thù tiếp xúc với hóa chất, mẫu bệnh phẩm, tia xạ, thiết bị công nghệ cao, do đó trang phục phải được thiết kế theo nguyên tắc phù hợp với mức độ nguy cơ nghề nghiệp. Đồng phục cơ bản thường là áo blouse hoặc áo choàng phòng thí nghiệm, chất liệu dày hơn blouse lâm sàng, có khả năng chống thấm nhẹ, dễ giặt ở nhiệt độ cao. Bên trong là trang phục kín đáo, tay áo không quá rộng, không có dây buộc dài dễ vướng vào máy móc; giày kín mũi, đế bám tốt, ưu tiên chất liệu không thấm nước.

Tùy theo vị trí, sinh viên phải sử dụng thêm găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ, áo chì, tạp dề chì:

• Khi làm việc với mẫu máu, dịch cơ thể: đeo găng tay y tế, khẩu trang y tế, có thể thêm kính bảo hộ nếu nguy cơ bắn dịch cao.
• Khi thao tác với hóa chất ăn mòn, dung môi hữu cơ, chất độc: đeo găng chuyên dụng phù hợp loại hóa chất, kính bảo hộ che kín hai bên, áo choàng cài kín, có thể thêm mặt nạ lọc nếu có hơi độc.
• Khi vào phòng chụp X-quang, CT, can thiệp mạch: mặc áo chì, tạp dề chì, cổ chì, kính chì theo hướng dẫn; đeo liều kế phóng xạ (nếu có) đúng vị trí, không che bởi áo chì.

Ở khoa Dược, sinh viên có thể tham gia pha chế thuốc, kiểm tra thuốc, cấp phát thuốc, quản lý kho. Trang phục phải sạch, không có sợi vải rơi, không mang mùi nước hoa nồng hoặc mùi thuốc lá vì có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, đặc biệt là khu pha chế thuốc tiêm, pha chế thuốc hóa trị. Móng tay nên cắt ngắn, không sơn; không dùng kem dưỡng tay mùi đậm khi thao tác gần thuốc. Một số khu pha chế vô khuẩn có thể yêu cầu đội mũ, đeo khẩu trang, mang bao giày, mặc áo choàng chuyên dụng riêng.

Ở phòng xét nghiệm, áo choàng cần đủ dài che đến gối, tay áo không quá rộng, có bo cổ tay hoặc cúc cài để tránh vướng vào ống nghiệm, máy ly tâm, máy phân tích. Khi xử lý mẫu bệnh phẩm nguy cơ cao (HIV, HBV, HCV, lao…), sinh viên phải tuân thủ quy trình an toàn sinh học: đeo găng, khẩu trang, kính bảo hộ, không mang thức ăn, đồ uống vào phòng; không dùng pipet bằng miệng; không mang áo choàng ra khỏi khu xét nghiệm để tránh phát tán tác nhân gây bệnh.

Ở khoa Chẩn đoán hình ảnh, ngoài áo blouse, sinh viên phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về áo chì, liều kế phóng xạ (nếu có), không mang đồ kim loại không cần thiết vào phòng chụp (đồng hồ, vòng cổ, thắt lưng kim loại lớn) vì có thể ảnh hưởng chất lượng hình ảnh hoặc gây nguy hiểm trong môi trường từ trường mạnh (MRI). Trước khi vào phòng MRI, cần tháo bỏ hoàn toàn vật dụng kim loại, thẻ từ, bút, kéo, kẹp; tuân thủ hướng dẫn của kỹ thuật viên để tránh tai nạn do lực hút từ trường.

Khu hành chính, tư vấn, tiếp đón yêu cầu đồng phục lịch sự và nhận diện rõ vai trò thực tập

Khu hành chính, tư vấn, tiếp đón, phòng công tác xã hội, phòng quản lý chất lượng là nơi sinh viên có thể được phân công thực tập về quy trình, hồ sơ, giao tiếp, tư vấn sức khỏe, quản lý chất lượng bệnh viện. Tại đây, đồng phục không yêu cầu scrub hay PPE phức tạp, nhưng vẫn phải lịch sự, chuyên nghiệp, dễ nhận diện. Áo blouse trắng hoặc đồng phục riêng của bệnh viện, quần dài, giày kín mũi, bảng tên rõ ràng là tiêu chuẩn cơ bản. Trang phục bên trong có thể là sơ mi, áo thun cổ tròn hoặc cổ bẻ, màu sắc nhã nhặn, không in hình ảnh, khẩu hiệu, biểu tượng mang tính chính trị, tôn giáo, phản cảm.

Vì thường xuyên giao tiếp với người bệnh, thân nhân, đối tác, sinh viên cần chú ý đến tổng thể hình ảnh: tóc gọn, không nhuộm màu quá sáng hoặc quá nổi bật; không trang điểm quá đậm, không dùng son môi màu chói; không đeo kính râm trong nhà, không đội mũ lưỡi trai, nón lưỡi trai, nón len trong giờ làm việc. Nước hoa nếu dùng nên ở mức rất nhẹ, tránh gây khó chịu cho người bệnh nhạy cảm mùi. Quần áo phải được ủi phẳng, không nhàu nát; giày dép sạch, không phát tiếng kêu lớn khi di chuyển trong khu vực tiếp đón.

Bảng tên nên ghi rõ “Sinh viên thực tập” để tránh hiểu nhầm là nhân viên chính thức, đồng thời giúp người bệnh có kỳ vọng phù hợp về phạm vi chuyên môn của sinh viên. Khi tham gia tư vấn, hướng dẫn thủ tục, sinh viên nên ngồi thẳng, không gác chân lên ghế, không ngả người quá mức ra sau, không vừa làm việc vừa ăn uống, nhai kẹo cao su. Tư thế ngồi, cách đặt tay trên bàn, ánh mắt khi giao tiếp đều góp phần tạo nên ấn tượng chuyên nghiệp.

Trong các buổi họp, sinh hoạt chuyên môn, sinh viên nên mang theo sổ tay, bút, ăn mặc chỉnh tề, không mặc áo khoác có mũ trùm, không đội nón, không mang balo cồng kềnh vào phòng họp nếu không cần thiết. Khi tham gia các hoạt động truyền thông – giáo dục sức khỏe, sự kiện của bệnh viện, có thể được yêu cầu mặc đồng phục riêng (áo thun, áo sơ mi có logo bệnh viện hoặc trường); sinh viên cần tuân thủ đúng mẫu, không tự ý thay đổi màu sắc, kiểu dáng để đảm bảo tính thống nhất hình ảnh.

Những lỗi trang phục sinh viên thường mắc khi thực tập tại bệnh viện

Sinh viên thực tập tại bệnh viện thường mắc nhiều lỗi trang phục ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh chuyên môn và an toàn người bệnh. Trước hết, áo blouse bẩn, nhăn, sai quy cách làm giảm tính chuyên nghiệp, vi phạm quy định kiểm soát nhiễm khuẩn và có thể bị trừ điểm rèn luyện. Bên cạnh đó, đồng phục quá bó, quá rộng hoặc quá mỏng khiến việc di chuyển, nâng đỡ bệnh nhân khó khăn, tăng nguy cơ tai nạn và tạo cảm giác phản cảm. Việc quên bảng tên, thẻ sinh viên, logo trường hay giấy giới thiệu còn gây trở ngại khi ra vào khoa, làm giảm niềm tin của người bệnh. Cuối cùng, giày dép hở mũi, phát tiếng ồn và phụ kiện rườm rà vừa thiếu trang trọng vừa tiềm ẩn nguy cơ chấn thương, lây nhiễm chéo.

Mặc áo blouse bẩn, nhăn, thiếu cúc hoặc không đúng chiều dài quy định

Một trong những lỗi phổ biến nhất là sinh viên mặc áo blouse nhăn, ố vàng, thiếu cúc, rách gấu hoặc quá ngắn so với quy định. Nguyên nhân thường do không chuẩn bị đủ áo, giặt không kịp, không ủi trước khi đi, hoặc chủ quan nghĩ rằng “chỉ thực tập, không sao”. Tuy nhiên, áo blouse bẩn, nhăn không chỉ gây ấn tượng xấu với người bệnh và nhân viên y tế mà còn có thể bị coi là vi phạm nội quy, ảnh hưởng đến điểm rèn luyện, thậm chí bị đánh giá là thiếu ý thức kiểm soát nhiễm khuẩn cá nhân.

Trong môi trường bệnh viện, áo blouse còn là một phần của phòng hộ cá nhân cơ bản. Áo bẩn, dính máu, dịch tiết nhưng không được thay kịp thời có thể trở thành nguồn lây nhiễm chéo giữa các buồng bệnh. Một số khoa, đặc biệt là Hồi sức, Nhi, Sản, Truyền nhiễm, có quy định rất chặt về việc thay áo khi bẩn, không được mặc áo đã dùng ở khu cách ly sang khu sạch. Sinh viên mặc áo blouse nhăn, ố vàng dễ bị đánh giá là không tôn trọng quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn.

Một số sinh viên cố tình chọn áo blouse dáng thời trang, quá ngắn, bó sát, xẻ tà cao, không phù hợp môi trường bệnh viện. Điều này dễ bị giảng viên nhắc nhở, thậm chí yêu cầu thay áo khác hoặc cho về nếu không có áo đúng chuẩn. Sinh viên cần hiểu rằng áo blouse là trang phục nghề nghiệp, không phải trang phục thời trang, do đó phải tuân thủ chuẩn mực về chiều dài, độ rộng, màu sắc, vị trí túi áo, kiểu cổ. Ở nhiều trường, chiều dài áo blouse phải phủ qua mông, tà áo không được xẻ quá cao để tránh lộ da khi cúi hoặc khi nâng bệnh nhân.

Để hạn chế lỗi này, sinh viên nên chuẩn bị tối thiểu 2–3 áo blouse, luân phiên giặt và ủi, tránh tình trạng “thiếu áo” vào những ngày trực hoặc ngày thời tiết ẩm ướt khó khô. Trước khi đi thực tập, nên kiểm tra:

• Các đường may, gấu áo, nách áo có bị rách, sờn hay không.
• Cúc áo có bị lỏng, thiếu, lệch hàng; nên mang theo vài cúc dự phòng và kim chỉ.
• Màu áo có bị ố vàng ở cổ, tay, nách; nếu ố nặng nên thay áo mới.
• Áo đã được ủi phẳng, không nhăn ở vùng ngực, tay, lưng.

Ngoài ra, sinh viên cần lưu ý không tự ý thêu, in hình, câu chữ không phù hợp lên áo blouse; không xắn tay áo quá cao khi không cần thiết, vì vừa mất tính trang trọng vừa làm lộ da, tăng nguy cơ phơi nhiễm khi tiếp xúc với máu, dịch tiết. Một số khoa yêu cầu tay áo dài che hết cẳng tay khi làm thủ thuật, sinh viên nên nắm rõ quy định từng nơi để điều chỉnh cho phù hợp.

Chọn đồng phục quá bó, quá mỏng, quá rộng hoặc gây khó vận động

Lỗi thứ hai là chọn đồng phục không phù hợp với hoạt động lâm sàng: quá bó, quá mỏng, quá rộng. Áo, quần quá bó khiến sinh viên khó cúi, khó nâng bệnh nhân, khó ngồi xổm, dễ rách khi kéo mạnh. Khi phải hỗ trợ bệnh nhân nặng, chuyển cáng, xoay trở trên giường, quần áo bó sát làm giảm biên độ vận động khớp háng, gối, vai, dẫn đến tư thế làm việc sai, dễ đau lưng, căng cơ. Vải quá mỏng gây phản cảm khi có ánh sáng mạnh, khi cúi người, khi dính nước, đặc biệt trong các khu phải rửa tay, sát khuẩn thường xuyên.

Ngược lại, áo, quần quá rộng làm vướng víu, dễ mắc vào giường, xe đẩy, thiết bị, tăng nguy cơ tai nạn như ngã, đổ dịch truyền, kéo rơi máy móc. Ống quần quá dài, quét đất dễ dính máu, dịch, hóa chất, vừa mất vệ sinh vừa nguy hiểm. Quần cạp quá rộng dễ tụt khi cúi hoặc chạy nhanh trong tình huống cấp cứu, gây mất tự tin và thiếu chuyên nghiệp.

Để tránh lỗi này, sinh viên nên thử đồng phục với các tư thế thường gặp trong lâm sàng: ngồi ghi chép, cúi khám bụng, nâng tay bệnh nhân, đẩy xe, leo cầu thang. Khi thử, nên thực hiện các động tác:

• Ngồi xổm, đứng lên nhiều lần xem quần có bị căng ở đùi, mông, đáy quần hay không.
• Giơ tay cao qua đầu, đưa tay ra trước, ra sau để kiểm tra áo có bị kéo lên quá cao, lộ bụng, lộ lưng.
• Bước nhanh, bước dài, leo vài bậc cầu thang để xem ống quần có vướng, gót quần có chạm đất.
• Cúi người ngang thắt lưng như tư thế khám bụng, thay ga giường, xem áo có bị hở cổ, hở ngực.

Chất liệu vải nên đủ dày để không xuyên thấu, nhưng vẫn thấm hút mồ hôi, không gây nóng bức. Vải cotton pha (ví dụ 65% cotton, 35% polyester) thường được ưu tiên vì dễ giặt, nhanh khô, ít nhăn, vẫn đảm bảo độ thoáng. Tránh chọn vải bóng, trơn, dễ trượt khi bế bệnh nhân; tránh vải quá cứng, dày, gây cọ xát da, khó vận động. Màu sắc nên tuân theo quy định của trường hoặc bệnh viện; không tự ý chọn màu quá sặc sỡ, in hoa, kẻ sọc lớn gây mất sự đồng bộ.

Một số sinh viên có thói quen mặc thêm áo khoác, áo len dày bên trong đồng phục khi trời lạnh, khiến tổng thể trở nên quá chật, khó cử động. Trong trường hợp này, nên chọn áo giữ nhiệt mỏng, ôm vừa phải, tay áo không quá dài, không có mũ trùm to. Khi vào buồng bệnh, đặc biệt là khi làm thủ thuật, nên cân nhắc cởi bớt lớp áo ngoài nếu gây cản trở thao tác.

Quên bảng tên, thẻ sinh viên, logo trường hoặc giấy giới thiệu thực tập

Nhiều sinh viên đến ngày đầu thực tập mới phát hiện quên bảng tên, quên thẻ sinh viên, quên giấy giới thiệu. Hậu quả là không được vào khoa, phải quay về lấy, trễ giờ, ảnh hưởng ấn tượng ban đầu với giảng viên và điều dưỡng trưởng. Một số khoa yêu cầu sinh viên luôn mang theo thẻ sinh viên và giấy giới thiệu trong suốt thời gian thực tập, để xuất trình khi cần, đặc biệt khi di chuyển giữa các khoa, phòng, hoặc khi bảo vệ an ninh bệnh viện kiểm tra.

Bảng tên không chỉ là yêu cầu hành chính mà còn là yếu tố giúp người bệnh nhận diện, biết mình đang làm việc với ai, thuộc trường nào, có phải nhân viên chính thức hay không. Việc không đeo bảng tên có thể khiến người bệnh hoang mang, giảm niềm tin, hoặc nhầm lẫn sinh viên với người nhà bệnh nhân. Ở một số bệnh viện, sinh viên không đeo bảng tên có thể bị nhắc nhở bằng văn bản, ghi nhận vào phiếu đánh giá thái độ, tác phong.

Logo trường thêu trên áo blouse cũng là một hình thức nhận diện quan trọng. Nếu trường quy định mẫu áo có logo, sinh viên không nên tự ý mặc áo không logo hoặc logo khác. Điều này liên quan đến hình ảnh chung của trường, trách nhiệm pháp lý và quản lý sinh viên tại cơ sở thực tập. Một số bệnh viện chỉ chấp nhận sinh viên mặc đúng mẫu áo đã được thống nhất giữa trường và bệnh viện.

Trước ngày đầu thực tập, nên chuẩn bị sẵn một túi nhỏ đựng bảng tên, thẻ sinh viên, thẻ thực tập, giấy giới thiệu, để tránh quên khi thay túi, thay balo. Có thể áp dụng một số cách:

• Gắn bảng tên cố định trên áo blouse thường dùng, hạn chế tháo ra tháo vào.
• Dùng ví đựng thẻ trong suốt, đeo ở cổ hoặc cài vào túi áo, luôn để sẵn trong balo thực tập.
• Chụp ảnh giấy giới thiệu, thẻ sinh viên lưu trong điện thoại để phòng trường hợp mất bản gốc (tuy nhiên vẫn phải mang bản giấy nếu khoa yêu cầu).
• Viết một checklist nhỏ dán ở bàn học hoặc cửa phòng: “Áo – Quần – Giày – Bảng tên – Thẻ – Giấy giới thiệu – Sổ tay lâm sàng”.

Sinh viên cũng cần lưu ý bảo quản các loại thẻ, bảng tên tránh bị gãy, mờ chữ, rơi mất. Không nên trang trí bảng tên bằng sticker, hình dán, móc khóa màu mè gây mất nghiêm túc. Khi đổi áo, đổi túi, nên kiểm tra kỹ xem bảng tên và thẻ đã được chuyển sang chưa, tránh tình trạng đến cổng bệnh viện mới phát hiện quên.

Mang dép hở mũi, giày phát tiếng ồn hoặc phụ kiện không phù hợp môi trường y tế

Một lỗi khác là chọn giày dép và phụ kiện không phù hợp: dép hở mũi, giày cao gót, giày phát tiếng “cộp cộp”, vòng tay leng keng, khuyên tai dài. Những loại giày dép này không chỉ gây khó chịu cho người bệnh đang nghỉ ngơi mà còn tăng nguy cơ trượt ngã, chấn thương chân khi làm rơi vật sắc nhọn như kim tiêm, dao mổ, mảnh thủy tinh. Trong môi trường có nhiều chất dịch, nước, hóa chất trên sàn, dép hở mũi khiến chân dễ tiếp xúc trực tiếp, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, kích ứng da.

Giày cao gót hoặc đế quá cứng làm giảm độ bám, khó giữ thăng bằng khi phải chạy nhanh trong cấp cứu, leo cầu thang nhiều lần, đứng lâu ở phòng mổ, phòng thủ thuật. Tiếng giày “cộp cộp” trên hành lang yên tĩnh có thể làm bệnh nhân khó chịu, đặc biệt vào buổi tối, giờ nghỉ trưa. Vòng tay, vòng cổ, khuyên tai dài, nhẫn to không chỉ gây tiếng động leng keng mà còn dễ mắc vào quần áo bệnh nhân, dây truyền dịch, dây monitor, gây tai nạn không đáng có.

Sinh viên cần ưu tiên giày kín mũi, đế thấp, êm chân, không phát tiếng ồn lớn; phụ kiện tối giản, không đeo vòng tay, vòng cổ to, không đeo nhiều nhẫn. Giày nên có:

• Đế cao vừa phải (khoảng 2–3 cm), chống trơn trượt, bám tốt trên nền gạch ướt.
• Phần mũi kín, đủ rộng để không chèn ép ngón chân, hạn chế chấn thương khi va đập.
• Chất liệu dễ lau chùi, khử khuẩn bề mặt, không thấm nước quá nhanh.
• Trọng lượng nhẹ, hỗ trợ bàn chân khi phải đi bộ, đứng nhiều giờ.

Nếu đã quen đeo kính, nên chọn gọng chắc chắn, không dễ rơi khi cúi người, không có chi tiết sắc nhọn dễ gây trầy xước da mặt khi va chạm. Dây đeo kính (nếu dùng) cần gọn, không lòng thòng phía sau gáy. Đồng hồ, nếu cần để theo dõi giờ, nên chọn loại nhỏ gọn, dây không quá rộng, không có mặt sắc cạnh; tốt nhất là đồng hồ đơn giản, dễ lau chùi, không thấm nước.

Mọi vật dụng không cần thiết nên để trong tủ đồ hoặc ở nhà, không mang vào buồng bệnh: ví dày, chùm chìa khóa to, móc khóa trang trí, tai nghe, máy chơi game cầm tay. Túi áo, túi quần nên để trống hoặc chỉ mang những thứ thật sự cần thiết như bút, sổ nhỏ, điện thoại (ở chế độ im lặng, không rung quá mạnh), găng tay dự phòng. Việc tối giản phụ kiện không chỉ giúp hình ảnh chuyên nghiệp hơn mà còn giảm nguy cơ mang theo tác nhân gây nhiễm khuẩn từ ngoài vào buồng bệnh và ngược lại.

Cách chuẩn bị đồng phục trước ngày thực tập bệnh viện đầu tiên

Chuẩn bị đồng phục trước ngày thực tập bệnh viện đầu tiên cần bắt đầu từ việc nắm rõ mọi quy định trang phục của trường, bệnh viện và khoa, không chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền miệng. Sau khi xác nhận yêu cầu cụ thể về loại áo, màu sắc, giày, mũ, bảng tên và PPE, sinh viên lập checklist chi tiết, chuẩn bị đủ số lượng áo blouse, scrub, giày, tất, khẩu trang và một số vật dụng hỗ trợ vệ sinh cá nhân. Đồng phục cần được giặt ủi, kiểm tra đường may, túi áo, độ sạch trước khi dùng. Nên thử mặc trong nhiều tư thế làm việc để chỉnh sửa kịp thời, đồng thời chuẩn bị thêm một bộ dự phòng và “túi trực” nhỏ cho các ca dài hoặc trực đêm, giúp luôn giữ được hình ảnh gọn gàng, an toàn, chuyên nghiệp.

Kiểm tra quy định trang phục từ trường, bệnh viện và khoa tiếp nhận thực tập

Trước ngày đầu thực tập, bước quan trọng nhất là tìm hiểu cực kỳ kỹ quy định trang phục từ nhiều nguồn khác nhau, không bỏ sót mắt xích nào trong “chuỗi quản lý” sinh viên:

• Văn bản, email, cẩm nang thực tập từ phòng đào tạo hoặc bộ môn.
• Thông báo chính thức từ phòng Tổ chức – Nhân sự hoặc phòng Điều dưỡng bệnh viện.
• Hướng dẫn chi tiết của khoa tiếp nhận (điều dưỡng trưởng, điều dưỡng hành chính, thư ký khoa).
• Trao đổi trực tiếp với giảng viên phụ trách nhóm, lớp trưởng, nhóm trưởng thực tập.
• Chia sẻ kinh nghiệm từ các khóa trên nhưng chỉ dùng để tham khảo, không xem là chuẩn cuối cùng.

Mỗi bệnh viện, mỗi khối (nội, ngoại, sản, nhi, hồi sức – cấp cứu, phòng mổ, kiểm soát nhiễm khuẩn…) và thậm chí mỗi khoa trong cùng một bệnh viện có thể có quy định riêng về:

• Loại đồng phục: áo blouse dài/ngắn tay, scrub phẫu thuật, scrub ICU, áo khoác ngoài.
• Màu sắc: trắng hoàn toàn, trắng – xanh, xanh dương, xanh lá, màu phân tầng theo chức danh.
• Giày: giày bít mũi, giày thể thao, giày clog y tế, màu trắng/đen, có hoặc không có lỗ thoáng.
• Mũ: mũ điều dưỡng, mũ phẫu thuật dùng một lần, mũ vải cá nhân (nếu được phép).
• PPE (Personal Protective Equipment): áo choàng chống dịch, kính chắn giọt bắn, khẩu trang N95, găng tay chuyên dụng.

Không nên chỉ dựa vào kinh nghiệm của bạn bè ở bệnh viện khác hoặc cùng bệnh viện nhưng khác khoa, vì:

• Quy định có thể thay đổi theo từng năm học, từng đợt dịch, từng chiến dịch kiểm soát nhiễm khuẩn.
• Một số khoa có yêu cầu nghiêm ngặt hơn (ICU, phòng mổ, phòng thủ thuật, khu cách ly).
• Có nơi bắt buộc sử dụng đồng phục do bệnh viện cấp, không được dùng đồ tự mua.

Sinh viên nên ghi chú lại một cách hệ thống các yêu cầu cụ thể, tránh nhớ mơ hồ:

• Số lượng áo blouse/scrub tối thiểu cho một tuần thực tập.
• Có bắt buộc logo trường, logo bệnh viện, hoặc thêu tên – mã số sinh viên không.
• Có yêu cầu mua scrub riêng theo mẫu chuẩn hay được dùng scrub chung của khoa.
• Giày: màu sắc, chất liệu (chống trơn trượt, chống thấm), có được mang giày thể thao không.
• Trang sức, đồng hồ: có được đeo đồng hồ kim, đồng hồ điện tử, vòng tay, nhẫn hay không.
• Mũ điều dưỡng, mũ phẫu thuật: dùng loại dùng một lần hay mũ vải cá nhân.

Nếu có bất kỳ điểm nào chưa rõ, nên chủ động:

• Gửi email hoặc nhắn tin cho giảng viên phụ trách nhóm thực tập.
• Liên hệ điều dưỡng trưởng hoặc điều dưỡng hành chính khoa (qua điện thoại, Zalo nhóm khoa nếu có).
• Hỏi lại bạn khóa trên đã thực tập đúng khoa đó trong năm gần nhất để đối chiếu thông tin.

Việc làm rõ quy định trước giúp tránh các tình huống bị nhắc nhở, phải về thay đồ, hoặc tệ hơn là không được vào khu vực lâm sàng trong ngày đầu, ảnh hưởng đến ấn tượng ban đầu với khoa và giảng viên.

Chuẩn bị đủ áo blouse, scrub, bảng tên, giày, khẩu trang và đồ bảo hộ cá nhân

Dựa trên quy định đã xác nhận, sinh viên cần lập một danh sách chi tiết và chuẩn bị đầy đủ các hạng mục đồng phục. Về nguyên tắc, nên có ít nhất 2–3 áo blouse hoặc 2–3 bộ scrub cho mỗi tuần thực tập, tùy theo:

• Lịch trực (có trực đêm, trực cấp cứu hay không).
• Mức độ tiếp xúc thủ thuật, thủy dịch (khoa thủ thuật, ICU, phòng mổ cần thay đồ thường xuyên hơn).
• Điều kiện giặt ủi (có thể giặt mỗi ngày hay phải gom vài ngày mới giặt).

Một checklist cơ bản có thể bao gồm:

• Áo blouse: 2–3 cái, chất liệu dày vừa, ít nhăn, thấm hút mồ hôi, chiều dài đủ che mông khi cúi.
• Scrub (nếu khoa yêu cầu): 2–3 bộ, ưu tiên loại có nhiều túi để đựng bút, sổ tay, điện thoại.
• Bảng tên: 1–2 cái, ghi rõ họ tên, mã số sinh viên, trường, chức danh “Sinh viên điều dưỡng/Y khoa…”.
• Giày: 1 đôi chính, 1 đôi dự phòng; đế chống trơn, dễ lau chùi, không hở ngón, không gót quá cao.
• Tất/vớ: 3–5 đôi luân phiên, chất liệu thấm mồ hôi, màu trung tính (trắng, đen, xám, xanh đậm).
• Khẩu trang y tế: chuẩn bị một ít dự phòng trong balo, ngay cả khi bệnh viện có cấp.
• Khẩu trang vải sạch: dùng khi di chuyển ngoài bệnh viện hoặc trong khu vực không yêu cầu khẩu trang y tế, giúp giảm lãng phí.

Găng tay, mũ y tế, áo choàng bảo hộ, kính chắn giọt bắn, khẩu trang N95 thường do khoa cấp theo ca làm việc, theo nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn và quản lý vật tư tiêu hao. Không nên tự ý mua và sử dụng nếu không có hướng dẫn, vì:

• Có thể không đạt chuẩn kỹ thuật hoặc không phù hợp với quy trình của bệnh viện.
• Dễ gây nhầm lẫn trong phân loại rác thải y tế và kiểm soát tồn kho vật tư.

Tuy nhiên, sinh viên có thể chủ động chuẩn bị thêm một số vật dụng cá nhân hỗ trợ an toàn và vệ sinh:

• Khẩu trang vải nhiều lớp để dùng khi ra về, đi ăn, di chuyển ngoài khu lâm sàng.
• Hộp hoặc túi zip sạch để cất khẩu trang dự phòng, tránh để lẫn với đồ bẩn.
• Chai dung dịch rửa tay nhanh cá nhân (nếu bệnh viện không bố trí đầy đủ ở mọi vị trí).

Trước ngày đi thực tập, nên giặt, ủi toàn bộ áo blouse và scrub, kiểm tra:

• Đường may, cúc, khóa kéo có chắc chắn không.
• Túi áo có bị thủng, rách, dễ làm rơi bút, sổ, điện thoại không.
• Màu sắc đồng đều, không bị ố vàng, không có vết bẩn cũ khó tẩy.

Thử đồng phục ở các tư thế ngồi, cúi, đi lại, ghi chép và thao tác cơ bản

Sau khi mua hoặc nhận đồng phục, sinh viên nên dành thời gian thử đồng phục trong nhiều tư thế mô phỏng đúng môi trường lâm sàng, không chỉ đứng soi gương. Có thể thực hiện một “buổi diễn tập nhỏ” tại nhà:

• Đứng, ngồi ghế thấp, ngồi ghế cao, xoay người sang hai bên.
• Cúi người sát giường bệnh (mô phỏng thay ga, đo huyết áp, đặt đường truyền).
• Giơ tay cao, với đồ trên kệ, mở tủ thuốc, kéo rèm.
• Đi nhanh, chạy nhẹ, leo cầu thang 2–3 tầng liên tục.
• Ngồi ghi chép trên bề mặt thấp, cầm bảng kê, sổ tay.

Mục tiêu là kiểm tra xem:

• Áo có bị kéo căng ở vai, nách, lưng khi giơ tay hoặc cúi người không.
• Vạt áo có bị xô lệch, hở cúc, lộ da hoặc lộ áo trong khi cúi thấp.
• Quần scrub có quá dài, chạm đất, dễ vấp khi đi nhanh hoặc leo cầu thang không.
• Đai lưng, chun quần có đủ chắc để không bị tụt khi bỏ nhiều đồ vào túi.
• Giày có gây đau gót, đau mũi chân, phồng rộp sau khi đi liên tục 20–30 phút không.
• Bảng tên có bị lật úp, xoay ngang, rơi ra khi di chuyển hoặc cúi người không.

Nếu phát hiện vấn đề, cần chỉnh sửa ngay:

• Lên gấu quần, bóp eo, nới rộng vai, thay cúc, thay khóa kéo.
• Đổi size áo/quần nếu quá chật hoặc quá rộng, tránh “chữa cháy” bằng ghim băng.
• Đổi loại giày nếu sau khi thử vẫn đau chân, trơn trượt, hoặc quá nặng.
• Điều chỉnh vị trí gắn bảng tên (ngực trái, ngang tầm mắt) và loại kẹp (kẹp bấm, ghim, dây đeo).

Việc thử đồng phục trước còn giúp sinh viên:

• Làm quen với cảm giác mặc đồng phục cả bộ trong nhiều giờ, nhất là với scrub.
• Ước lượng số lượng túi áo, túi quần cần thiết cho bút, sổ, điện thoại, kéo, đèn pin, ống nghe.
• Nhận diện các điểm có thể gây mất an toàn (gấu quần quét sàn, dây buộc lỏng, giày trơn).

Khi đã cảm thấy thoải mái trong mọi tư thế cơ bản, sinh viên sẽ tự tin hơn trong ngày đầu, không phải loay hoay chỉnh áo, kéo quần, đổi giày giữa ca, tránh tạo ấn tượng thiếu chuyên nghiệp với nhân viên khoa.

Mang theo bộ đồng phục dự phòng khi lịch thực tập dài hoặc có trực lâm sàng

Trong những ngày có lịch thực tập kéo dài, trực đêm, trực cấp cứu, hoặc khi biết trước sẽ tham gia nhiều thủ thuật, sinh viên nên mang theo một bộ đồng phục dự phòng (áo blouse hoặc scrub, tùy khu vực). Bộ dự phòng này đặc biệt quan trọng trong các tình huống:

• Đồng phục bị dính máu, dịch cơ thể, chất nôn, phân, nước tiểu.
• Bị đổ thức ăn, nước uống, cà phê, dung dịch sát khuẩn lên áo.
• Áo bị rách, đứt cúc, hỏng khóa kéo trong lúc làm thủ thuật.

Khi đó, sinh viên có thể thay ngay, tránh phải tiếp tục làm việc với áo bẩn hoặc hư hỏng, vừa mất vệ sinh, vừa gây ấn tượng không tốt với bệnh nhân và đồng nghiệp. Bộ dự phòng nên được:

• Giặt sạch, ủi phẳng, gấp gọn trong túi riêng hoặc túi zip sạch.
• Để trong tủ đồ cá nhân của khoa (nếu có) hoặc trong balo, ngăn riêng với sách vở.
• Kèm theo 1 bảng tên dự phòng đã gắn sẵn, tránh quên khi cần thay gấp.

Ngoài đồng phục, sinh viên cũng nên chuẩn bị thêm một số vật dụng dự phòng nhỏ nhưng hữu ích:

• 1–2 đôi tất sạch để thay khi bị ướt, đổ dịch, hoặc sau ca trực dài.
• Khăn tay nhỏ hoặc khăn giấy khô để lau mồ hôi, lau tay khi cần.
• Kẹp tóc dự phòng, dây buộc tóc, đặc biệt với sinh viên tóc dài (ưu tiên kiểu kẹp gọn, không lòe xòe).
• Khẩu trang dự phòng (y tế hoặc vải, tùy khu vực), cất trong túi sạch.

Có thể chuẩn bị một “túi trực” nhỏ chuyên dụng, luôn sẵn sàng trong balo:

• 1 bộ scrub hoặc áo blouse dự phòng.
• 1 đôi tất, 1–2 khẩu trang, 1 khăn tay nhỏ.
• 1–2 bút, sổ tay nhỏ, băng dính y tế cuộn nhỏ (nếu được phép dùng).

Thói quen mang theo đồng phục và vật dụng dự phòng thể hiện sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tư duy an toàn và tác phong chuyên nghiệp – những yếu tố được đánh giá rất cao trong môi trường bệnh viện.

Tiêu chí chọn mua đồng phục thực tập bệnh viện đúng quy định và bền dùng

Để chọn mua đồng phục thực tập bệnh viện đúng quy định và bền dùng, sinh viên cần chú ý đồng thời đến chất liệu, form dáng, màu sắc, size và nơi cung cấp. Áo blouse nên dùng vải cotton pha polyester đứng form, ít nhăn, không quá mỏng, màu trắng đều, dễ giặt, chịu được tần suất giặt cao mà không xù lông, không ngả vàng. Scrub cần thoáng khí, co giãn nhẹ (có spandex/elastane), bền màu, đường may chắc ở vai, nách, đáy quần, lưng quần có thun hoặc dây rút. Đồng phục phải vừa người, đủ dài, kín đáo, không bó sát hay thùng thình, giúp thao tác thuận lợi và an toàn. Nên ưu tiên mua tại nơi có bảng size rõ, ảnh thật, đánh giá tốt, hỗ trợ đổi size và nhận thêu logo, bảng tên chuẩn.

Chọn vải áo blouse trắng đứng form, ít nhăn, không quá mỏng, dễ giặt

Khi chọn mua áo blouse cho thực tập bệnh viện, sinh viên không chỉ cần quan tâm đến yếu tố thẩm mỹ mà còn phải chú ý đến tính chuyên môn, độ bền và khả năng đáp ứng quy định kiểm soát nhiễm khuẩn. Chất liệu vải là yếu tố then chốt quyết định độ bền, độ đứng form, khả năng giữ màu trắng và cảm giác thoải mái khi mặc trong ca trực dài.

Nên ưu tiên các loại vải cotton pha polyester với tỷ lệ cotton khoảng 60–70% và polyester 30–40%. Tỷ lệ này giúp áo:

• Đứng form, ít nhăn: Polyester giúp sợi vải giữ cấu trúc, hạn chế nhăn sau nhiều giờ mặc hoặc sau khi giặt máy, giúp áo luôn phẳng phiu, chuyên nghiệp.
• Thấm hút mồ hôi tốt: Thành phần cotton đảm bảo khả năng hút ẩm, giảm cảm giác bí, nóng khi di chuyển nhiều trong bệnh viện, đặc biệt ở các khoa đông bệnh nhân hoặc môi trường không điều hòa tốt.
• Dễ giặt, nhanh khô: Polyester hỗ trợ rút ngắn thời gian khô, phù hợp sinh viên phải giặt áo thường xuyên, thậm chí giặt buổi tối – sáng hôm sau đã cần dùng lại.
• Giữ màu trắng ổn định: Hạn chế hiện tượng xám, ngả vàng nhanh khi tiếp xúc với chất tẩy rửa, dung dịch sát khuẩn, clo trong nước máy.

Vải quá mỏng sẽ gây nhiều bất lợi trong môi trường bệnh viện:

• Dễ xuyên thấu, gây mất lịch sự, không phù hợp môi trường chuyên nghiệp.
• Nhanh rách, dễ sờn ở vùng nách, vai, tà áo – những vị trí chịu lực kéo và ma sát nhiều.
• Dễ ố vàng, lộ vết bẩn, vết dịch bắn, làm giảm hình ảnh chuyên nghiệp và khó xử lý sạch hoàn toàn.

Ngược lại, vải quá dày sẽ:

• Gây nóng, bí, đặc biệt khi phải mặc kèm áo trong, khẩu trang, mũ, găng tay trong thời gian dài.
• Nặng, lâu khô, bất tiện trong mùa mưa hoặc khi phải giặt liên tục.

Màu trắng của áo blouse phải trắng đều, không loang, không đốm xám. Sinh viên nên kiểm tra kỹ:

• Soi áo dưới ánh sáng tự nhiên để xem màu có đồng nhất hay không.
• Kiểm tra các đường may, nẹp, cổ, tay áo xem có bị lệch màu hoặc lộ chỉ may tối màu không.

Cách kiểm tra độ dày – mỏng của vải:

• Cầm một lớp vải áo lên soi dưới ánh sáng mạnh: nếu nhìn rõ màu áo trong, nội y hoặc họa tiết bên trong thì vải quá mỏng, không phù hợp cho môi trường bệnh viện.
• Dùng tay kéo nhẹ vải theo hai chiều: nếu vải quá lỏng, dễ biến dạng, form áo sẽ nhanh bị bai, xệ sau vài lần giặt.

Nên hỏi người bán về hướng dẫn giặt và bảo quản:

• Nhiệt độ nước tối đa khi giặt (thường 30–40°C với vải pha, cao hơn với vải chuyên dụng y tế).
• Áo có bị co rút sau khi giặt không, tỷ lệ co khoảng bao nhiêu phần trăm.
• Có thể giặt máy, sấy máy hay chỉ nên phơi tự nhiên.

Áo blouse dùng cho thực tập thường phải giặt nhiều do tiếp xúc với bệnh nhân, dịch tiết, dung dịch sát khuẩn. Vì vậy, nên chọn loại vải:

• Chịu được giặt máy nhiều lần mà không xù lông.
• Không phai màu, không ngả vàng nhanh khi dùng xà phòng, nước tẩy loãng.
• Ít bám lông, ít bám bụi để giữ bề mặt áo luôn sạch, sáng.

Ngoài chất liệu, sinh viên có thể cân nhắc thêm các chi tiết kỹ thuật:

• Đường may: Nên chọn áo có đường may kép ở vai, nách, sườn để tăng độ bền.
• Cúc áo: Ưu tiên cúc nhựa y tế chắc, chịu nhiệt, không dễ gãy khi giặt máy.
• Túi áo: Nên có ít nhất 2–3 túi (ngực, hai bên hông) để đựng bút, sổ tay, điện thoại, đèn pin nhỏ.

Chọn scrub thoáng khí, co giãn nhẹ, bền màu cho khu vực yêu cầu mặc riêng

Scrub (bộ đồ phẫu thuật hoặc đồ phòng mổ) thường được yêu cầu tại các khoa, phòng có kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt như phòng mổ, hồi sức, ICU, NICU, phòng thủ thuật. Khi chọn scrub, sinh viên cần ưu tiên các tiêu chí thoáng khí, co giãn nhẹ, bền màu, dễ vệ sinh.

Về chất liệu, có thể chọn:

• Vải cotton pha spandex hoặc elastane (2–5%) để tăng độ co giãn, giúp cử động thoải mái khi cúi, xoay, nâng bệnh nhân.
• Vải polyester pha rayon/cotton có xử lý chống nhăn, chống bám bẩn nhẹ, phù hợp môi trường phải thay đồ nhanh, giặt thường xuyên.

Độ co giãn vừa phải giúp scrub:

• Không bị căng ở vai, hông, đùi khi cúi người, xoay người hoặc nâng đỡ bệnh nhân.
• Giảm nguy cơ rách đường may ở đáy quần, nách, mông khi vận động mạnh.
• Tạo cảm giác dễ chịu khi phải mặc liên tục trong nhiều giờ trực.

Màu scrub (xanh dương, xanh lá, xám…) cần bền màu, không phai, không lem sang quần áo khác khi giặt chung. Sinh viên nên:

• Hỏi rõ loại thuốc nhuộm, khả năng bền màu khi giặt ở 40–60°C.
• Giặt thử lần đầu riêng với nước sạch để kiểm tra xem có bị ra màu nhiều không.
• Tránh các loại vải nhuộm kém chất lượng dễ bạc màu ở vùng cổ, nách, đầu gối sau vài tuần sử dụng.

Đường may ở các vị trí chịu lực cao phải chắc chắn:

• Vai, nách: Nên có đường may đôi hoặc may tăng cường để không bị bục khi giơ tay cao, xoay người.
• Đáy quần, mông: Cần may chắc, có thể có đường may tăng cường để chịu được cường độ vận động, ngồi – đứng liên tục.
• Lưng quần: Nên có thun hoặc dây rút chắc chắn, không dễ giãn lỏng sau vài lần giặt.

Nếu bệnh viện không quy định màu cụ thể, sinh viên nên chọn các màu trung tính, ít bám bẩn và ít lộ vết ố như:

• Xanh navy, xanh rêu, xám đậm.
• Hạn chế màu quá sáng (xanh pastel, hồng nhạt) vì dễ lộ vết bẩn, vết dịch.

Nên tránh scrub có họa tiết, hình in, logo không phù hợp môi trường y tế, đặc biệt là các hình quá nổi bật, màu neon, chữ lớn gây mất tính nghiêm túc. Nếu cần logo, nên tuân thủ đúng quy định của trường hoặc bệnh viện.

Thiết kế túi áo, túi quần cũng rất quan trọng:

• Túi áo ngực: đủ để đựng bút, sổ nhỏ, điện thoại nhưng không quá sâu gây phồng, mất form áo.
• Túi hai bên quần: nên có nhưng không nên nhét quá nhiều vật nặng để tránh kéo xệ quần.
• Nên ưu tiên túi may chìm, đường may gọn để hạn chế vướng víu khi di chuyển trong không gian hẹp.

Chọn size vừa người, đủ dài, đủ kín và phù hợp quy định của trường

Size đồng phục y tế cần được chọn dựa trên số đo thực tế, không nên chọn theo cảm giác hoặc thói quen mặc đồ thường ngày, vì form áo blouse và scrub thường được thiết kế khác với áo quần thời trang.

Các số đo quan trọng cần ghi lại trước khi chọn size:

• Vòng ngực (đo qua điểm nở nhất).
• Vòng eo (vị trí nhỏ nhất của eo hoặc vị trí cạp quần thường mặc).
• Vòng mông (qua điểm nở nhất của mông).
• Chiều dài tay, chiều dài áo mong muốn.
• Chiều cao, cân nặng để đối chiếu với bảng size của nhà cung cấp.

Áo blouse và scrub cần:

• Vừa vai: Đường may vai nằm đúng trên xương vai, không trễ xuống cánh tay, không kéo lên gần cổ.
• Vừa ngực, vừa hông: Khi cài hết cúc hoặc kéo khóa, áo không bị căng, không kéo nhăn ở vùng cúc, không lộ nội y.
• Đủ dài để che kín khi cúi: Khi cúi người hoặc giơ tay, lưng không bị hở, tà áo không bị kéo quá cao.
• Không bó sát, không quá rộng: đủ không gian để mặc thêm áo trong mỏng nếu cần, nhưng vẫn gọn gàng, không thùng thình.

Quần đồng phục cần:

• Vừa eo, có thể dùng thun hoặc dây rút để điều chỉnh, không bị tụt khi cúi hoặc chạy.
• Ống quần không quá dài chạm đất để tránh quét sàn, bám bẩn, tăng nguy cơ vấp ngã.
• Không quá bó ở đùi, đầu gối để dễ ngồi xổm, bước lên bậc cao.

Nếu phân vân giữa hai size, nên chọn size lớn hơn một chút để dễ vận động, sau đó có thể chỉnh lại gấu, eo. Đồng phục y tế thường được mặc trong nhiều giờ, đôi khi kèm thêm áo trong, nên cần dư một khoảng cử động thoải mái.

Một số trường có bảng size riêng cho áo blouse có logo, được thiết kế theo form chuẩn của trường. Sinh viên cần:

• Đo theo đúng hướng dẫn của trường (vị trí đo, cách đo, làm tròn số đo).
• Không tự ý đặt theo size khác hoặc theo size áo thường ngày nếu không đối chiếu với bảng size.

Nếu mua online, nên chọn nơi có:

• Bảng size chi tiết, có ghi rõ số đo từng vòng, chiều dài áo, chiều dài quần.
• Hướng dẫn cách đo cơ thể để chọn size chính xác.
• Chính sách đổi size nếu không vừa, thời gian đổi và điều kiện đổi rõ ràng.

Đồng phục vừa vặn không chỉ giúp sinh viên trông gọn gàng, chuyên nghiệp mà còn:

• Giảm nguy cơ tai nạn do vướng víu, mắc vào giường bệnh, xe tiêm, tay nắm cửa.
• Giúp thao tác kỹ thuật (tiêm, đặt catheter, thay băng…) thuận lợi hơn.
• Tạo cảm giác tự tin khi giao tiếp với bệnh nhân, bác sĩ, điều dưỡng.

Ưu tiên nơi bán có bảng size rõ, ảnh thật, đổi size và nhận thêu logo, bảng tên

Khi chọn nơi mua đồng phục, sinh viên nên ưu tiên các đơn vị có bảng size rõ ràng, ảnh thật sản phẩm, đánh giá tốt và chính sách hậu mãi minh bạch. Điều này giúp hạn chế rủi ro mua phải sản phẩm không đúng form, chất liệu kém hoặc không đạt yêu cầu của trường, bệnh viện.

Các tiêu chí nên xem xét khi chọn nơi mua:

• Bảng size chi tiết: Có đầy đủ số đo vòng ngực, eo, mông, chiều dài áo, quần; có hướng dẫn chọn size theo chiều cao – cân nặng.
• Ảnh thật sản phẩm: Ảnh chụp thực tế, nhiều góc (trước, sau, chi tiết cổ, tay, túi, đường may), không chỉ dùng ảnh minh họa.
• Đánh giá từ người mua: Nên đọc kỹ nhận xét về chất vải, độ bền, độ đứng form, khả năng giữ màu, thái độ phục vụ, tốc độ giao hàng.
• Chính sách đổi size, đổi mẫu: Rõ ràng về thời gian cho phép đổi, điều kiện đổi (chưa giặt, chưa thêu tên, còn tag…), phí vận chuyển khi đổi.

Nếu trường yêu cầu thêu logo, tên khoa, tên trường, sinh viên nên chọn nơi có dịch vụ thêu chuẩn:

• Đúng màu logo, đúng kích thước, đúng vị trí (thường ở ngực trái, tay áo).
• Chỉ thêu chất lượng tốt, không phai màu, không gây cộm, không làm nhăn vải.
• Không làm hỏng form áo, không kéo vải bị dúm ở vùng thêu.

Bảng tên có thể đặt cùng nơi may áo để đồng bộ về kiểu chữ, màu sắc, chất liệu. Nên chọn bảng tên:

• Rõ ràng, dễ đọc, ghi đúng họ tên, mã số sinh viên (nếu cần), khoa.
• Chất liệu nhẹ, không quá nặng gây kéo xệ áo.
• Có ghim hoặc nam châm chắc chắn, không dễ rơi khi di chuyển.

Việc đầu tư vào đồng phục chất lượng tốt, bền, đúng quy định giúp sinh viên:

• Tiết kiệm chi phí về lâu dài, không phải mua lại nhiều lần do áo nhanh hỏng, nhanh bạc màu.
• Có thể tiếp tục sử dụng khi đi thực tập ở các cơ sở khác hoặc trong giai đoạn đầu đi làm.
• Xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, nghiêm túc ngay từ khi còn là sinh viên, tạo ấn tượng tốt với giảng viên và đồng nghiệp tương lai.

Câu hỏi thường gặp về quy định mặc đồng phục khi thực tập tại bệnh viện

Sinh viên thực tập tại bệnh viện cần tuân thủ chặt chẽ quy định về đồng phục để đảm bảo an toàn người bệnh, hình ảnh chuyên nghiệp và quản lý nhân sự. Áo blouse thường là đồng phục cơ bản, giúp nhận diện rõ vai trò, hỗ trợ kiểm soát nhiễm khuẩn và tạo dựng niềm tin với người bệnh. Tuy nhiên, ở các khu vực vô khuẩn hoặc hồi sức, scrub có thể được yêu cầu thay thế, với quy định cụ thể về màu sắc, kiểu dáng và phạm vi sử dụng. Đồng phục không nên mặc ra ngoài cộng đồng sau giờ thực tập để tránh mang mầm bệnh ra ngoài. Sinh viên nên chuẩn bị đủ số lượng áo blouse/scrub, giữ sạch sẽ, đeo bảng tên đầy đủ và tuân thủ hướng dẫn của bệnh viện, giảng viên, điều dưỡng trưởng.

Sinh viên thực tập bệnh viện có bắt buộc mặc áo blouse không?

Trong hầu hết các cơ sở khám chữa bệnh, sinh viên y khoa, điều dưỡng, kỹ thuật y học, dược lâm sàng… khi tham gia thực tập đều được yêu cầu phải mặc áo blouse đúng quy định. Quy định này thường được nêu rõ trong:

• Nội quy bệnh viện hoặc quy chế tổ chức hoạt động lâm sàng
• Quy định riêng của khoa/phòng tiếp nhận sinh viên
• Hướng dẫn thực tập của trường đại học/cao đẳng

Áo blouse không chỉ mang ý nghĩa “đồng phục” mà còn là một phần của hệ thống nhận diện và an toàn người bệnh. Một số vai trò quan trọng của áo blouse:

• Nhận diện chức năng, vai trò: Người bệnh và thân nhân dễ dàng nhận biết bạn là nhân viên y tế hoặc sinh viên thực tập, phân biệt với khách, người nhà, kỹ thuật viên ngoài… Điều này giúp họ biết ai là người có thể cung cấp thông tin y khoa, hỗ trợ thủ tục, giải thích can thiệp.
• Tạo dựng niềm tin và sự chuyên nghiệp: Hình ảnh áo blouse trắng gắn với chuẩn mực đạo đức, thái độ phục vụ, tác phong chuyên nghiệp. Một sinh viên mặc đồng phục chỉnh tề, sạch sẽ, cài đủ cúc, đeo bảng tên rõ ràng thường tạo cảm giác tin cậy hơn trong giao tiếp lâm sàng.
• Hỗ trợ kiểm soát nhiễm khuẩn: Áo blouse được thiết kế để che phủ quần áo thường, hạn chế việc quần áo cá nhân tiếp xúc trực tiếp với môi trường bệnh viện. Nhiều bệnh viện quy định áo blouse phải được giặt hấp định kỳ, không mặc ra ngoài đường, nhằm giảm nguy cơ mang mầm bệnh ra cộng đồng.

Tuy nhiên, không phải mọi khu vực đều sử dụng áo blouse như nhau. Một số khu vực chuyên biệt có quy định riêng:

• Phòng mổ, phòng thủ thuật vô khuẩn, ICU, khu cách ly: Thường yêu cầu thay sang scrub, áo choàng vô khuẩn, mũ, khẩu trang, bao giày… Áo blouse có thể bị cấm trong vùng vô khuẩn vì dễ mang theo vi khuẩn từ bên ngoài.
• Khoa Cấp cứu, Hồi sức: Nhiều nơi cho phép hoặc bắt buộc dùng scrub để thuận tiện thao tác, dễ thay giặt, hạn chế vướng víu khi cấp cứu.
• Hoạt động ngoại viện, cộng đồng: Khi tham gia khám sàng lọc, truyền thông giáo dục sức khỏe tại trường học, doanh nghiệp, vùng sâu vùng xa, sinh viên có thể được yêu cầu mặc áo đồng phục của trường hoặc áo phông có logo chương trình, nhưng vẫn phải đeo bảng tên, thẻ sinh viên hoặc thẻ thực tập để đảm bảo tính pháp lý và nhận diện.

Vì vậy, trước mỗi đợt thực tập, sinh viên nên:

• Đọc kỹ hướng dẫn thực tập của trường và bệnh viện
• Hỏi trực tiếp điều dưỡng trưởng hoặc giảng viên phụ trách khoa về quy định đồng phục
• Chuẩn bị sẵn ít nhất một áo blouse đạt chuẩn (chiều dài, tay áo, cổ áo, màu sắc, logo nếu có)

Đi thực tập bệnh viện có được mặc scrub thay áo blouse không?

Scrub (đồng phục phẫu thuật, thường là áo quần vải mỏng, màu xanh dương, xanh lá, xám…) được thiết kế cho môi trường cần vệ sinh cao, dễ thay, dễ giặt, ít bám bẩn. Tuy nhiên, việc sinh viên có được mặc scrub thay áo blouse hay không phụ thuộc rất chặt chẽ vào quy định của từng bệnh viện và từng khoa.

Một số nguyên tắc thường gặp:

• Giới hạn khu vực sử dụng: Ở nhiều bệnh viện, scrub chỉ được phép mặc trong:
  • Phòng mổ, phòng tiền mê, hồi tỉnh
  • ICU, NICU, PICU, khu hồi sức tích cực
  • Khoa Cấp cứu, phòng thủ thuật, nội soi
  • Phòng xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh can thiệp
  Scrub không được mặc ra khu khám bệnh chung, hành lang, căn tin, bãi giữ xe, hoặc ra khỏi bệnh viện.
• Quy định về màu sắc và kiểu dáng: Một số bệnh viện phân màu scrub theo chức danh (bác sĩ, điều dưỡng, hộ lý, kỹ thuật viên) hoặc theo khoa. Sinh viên thường có màu riêng hoặc phải mặc đúng màu của nhóm được phân công. Tự ý mua scrub màu khác, kiểu dáng khác (quá bó, quá ngắn, cổ khoét sâu…) có thể bị xem là vi phạm quy định.
• Phân biệt giữa scrub cá nhân và scrub do bệnh viện cấp: Nhiều nơi chỉ cho phép dùng scrub do bệnh viện phát để đảm bảo kiểm soát nhiễm khuẩn và đồng nhất hình ảnh. Scrub cá nhân có thể không được chấp nhận trong phòng mổ hoặc ICU.

Sinh viên không nên tự ý quyết định “mặc scrub cho tiện” thay áo blouse ở khu khám bệnh, buồng bệnh nội trú thông thường. Cần:

• Hỏi rõ giảng viên hướng dẫn hoặc điều dưỡng trưởng khoa về:
  • Khu vực nào được mặc scrub
  • Thời điểm nào phải mặc áo blouse bên ngoài scrub
  • Có cần đeo bảng tên trên scrub hay phải cài lên áo blouse
• Tuân thủ tuyệt đối quy định “không mang scrub ra khỏi khu vực vô khuẩn” nếu bệnh viện yêu cầu.

Trong một số bệnh viện hiện đại, mô hình “toàn viện mặc scrub” được áp dụng để tăng tính linh hoạt và kiểm soát nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, ngay cả trong mô hình này, sinh viên vẫn phải tuân thủ:

• Đúng màu, đúng size, đúng logo
• Không tự ý thay đổi kiểu dáng (ôm sát, xắn gấu quá cao, cắt ngắn tay áo…)
• Đeo bảng tên rõ ràng, ghi đúng chức danh là “Sinh viên”, “Thực tập sinh”

Có được mặc đồng phục thực tập bệnh viện ra ngoài sau giờ thực tập không?

Về nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện (Infection Prevention and Control – IPC), không nên và thường không được phép mặc đồng phục thực tập từ bệnh viện ra ngoài môi trường cộng đồng. Điều này áp dụng cho cả áo blouse và scrub, đặc biệt khi bạn đã vào:

• Buồng bệnh nội trú, khu cách ly, khu điều trị bệnh truyền nhiễm
• Phòng mổ, ICU, cấp cứu, phòng thủ thuật
• Khu vực có nguy cơ phơi nhiễm dịch tiết, máu, dịch cơ thể

Lý do chuyên môn:

• Nguy cơ mang mầm bệnh ra cộng đồng: Bề mặt vải áo có thể dính vi khuẩn đa kháng, virus, nấm, bào tử… mà mắt thường không thấy. Việc mặc đồng phục về nhà, lên xe buýt, vào quán ăn, siêu thị… làm tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh cho gia đình và xã hội.
• Ảnh hưởng hình ảnh chuyên nghiệp: Nhiều hệ thống y tế trên thế giới khuyến cáo không mặc áo blouse ngoài phạm vi bệnh viện để tránh tạo cảm giác “mang bệnh viện ra đường” và để tách bạch rõ ràng giữa môi trường chăm sóc sức khỏe và đời sống thường ngày.
• Tuân thủ quy định nội bộ: Không ít bệnh viện ghi rõ trong nội quy: nhân viên và sinh viên phải thay đồ trước khi rời bệnh viện, hoặc tối thiểu phải cởi áo blouse, scrub, chỉ mặc quần áo thường khi ra cổng.

Thực hành tốt cho sinh viên:

• Chuẩn bị một bộ quần áo thường để thay sau khi kết thúc ca trực hoặc buổi thực tập.
• Không ăn uống tại căn tin, quán bên ngoài bệnh viện trong khi vẫn mặc áo blouse hoặc scrub đã vào buồng bệnh.
• Nếu bệnh viện có phòng thay đồ, tủ đồ cá nhân, nên sử dụng đúng chức năng, không mang đồng phục về nhà để giặt chung với quần áo gia đình nếu đã tiếp xúc khu nguy cơ cao.

Thực tập bệnh viện nên chuẩn bị bao nhiêu áo blouse hoặc bộ scrub?

Số lượng áo blouse và scrub cần chuẩn bị phụ thuộc vào lịch thực tập, khu vực thực tập, điều kiện giặt giũ và quy định cấp phát của bệnh viện. Một số yếu tố cần cân nhắc:

• Tần suất thực tập:
  • Nếu lịch thực tập 5–6 buổi/tuần, nên có tối thiểu 2–3 áo blouse để luân phiên giặt.
  • Nếu có trực đêm, trực cuối tuần, nên dự phòng thêm 1 áo để tránh thiếu khi chưa kịp giặt.
• Khu vực thực tập:
  • Nội trú, ngoại trú thông thường: chủ yếu dùng áo blouse, ít khi cần scrub cá nhân.
  • Phòng mổ, ICU, Cấp cứu, Hồi sức: có thể phải thay scrub thường xuyên do dính dịch tiết, mồ hôi, máu…
• Điều kiện giặt giũ:
  • Nếu có thể giặt mỗi ngày và phơi nhanh khô: 2 áo blouse, 2 bộ scrub có thể đủ.
  • Nếu phải gửi giặt, hoặc thời tiết ẩm, khó khô: nên tăng lên 3–4 áo/bộ để luôn có đồ sạch.
• Chính sách của bệnh viện:
  • Nếu bệnh viện cấp scrub tại chỗ (phòng mổ, ICU): sinh viên không cần mua nhiều scrub, chỉ cần chuẩn bị đủ áo blouse cho các khu vực khác.
  • Nếu bệnh viện yêu cầu tự chuẩn bị scrub: nên có 2–3 bộ để thay đổi, đặc biệt khi trực dài hoặc luân phiên nhiều khoa thủ thuật.

Khi chọn mua áo blouse và scrub, nên chú ý:

• Chất liệu vải thoáng, dễ giặt, nhanh khô, không quá mỏng gây phản cảm khi đứng dưới ánh sáng mạnh.
• Form vừa vặn, đủ rộng để vận động, cúi, nâng bệnh nhân mà không bị kéo căng, hở.
• Đủ túi để đựng bút, sổ tay nhỏ, đèn pin, ống nghe (nếu cần), nhưng không nên nhét quá nhiều đồ gây nặng, mất thẩm mỹ.

Quên bảng tên hoặc mặc sai đồng phục khi thực tập có bị nhắc nhở không?

Trong môi trường bệnh viện, bảng tên, thẻ thực tập và đồng phục đúng quy định là một phần của an toàn người bệnh và quản lý nhân sự. Do đó, việc quên bảng tên, thẻ sinh viên, thẻ thực tập hoặc mặc sai đồng phục thường sẽ:

• Bị điều dưỡng trưởng hoặc giảng viên nhắc nhở trực tiếp.
• Có thể không được phép vào khoa trong ngày hôm đó, đặc biệt ở các khoa có yêu cầu an ninh cao (ICU, Nhi, Sản, Tâm thần…).
• Bị ghi nhận vào phần đánh giá thái độ, ý thức kỷ luật, ảnh hưởng đến điểm thực tập cuối khóa.
• Nếu vi phạm lặp lại nhiều lần, có thể bị:
  • Báo cáo về phòng Công tác sinh viên hoặc phòng Đào tạo của trường.
  • Yêu cầu làm bản tường trình, cam kết không tái phạm.
  • Tham gia buổi nhắc nhở, chấn chỉnh chung cho cả nhóm thực tập.

Để hạn chế tối đa các vi phạm mang tính “đáng tiếc” này, sinh viên nên xây dựng một hệ thống nhắc nhở và chuẩn bị trước:

• Chuẩn bị một bộ “kit thực tập” cố định, luôn để trong balo hoặc túi riêng cho thực tập, gồm:
  • Bảng tên có ghi rõ họ tên, trường, ngành, khóa, chức danh “Sinh viên” hoặc “Thực tập sinh”.
  • Thẻ sinh viên, thẻ thực tập do bệnh viện cấp (nếu có).
  • Giấy giới thiệu, quyết định thực tập (bản photo) phòng trường hợp cần xuất trình.
• Mỗi tối trước ngày đi khoa:
  • Kiểm tra lại áo blouse hoặc scrub đã giặt sạch, khô, không rách, không dính vết bẩn lớn.
  • Chuẩn bị sẵn giày dép phù hợp (giày kín mũi, đế thấp, chống trơn, dễ lau chùi).
  • Gắn sẵn bảng tên vào áo hoặc để ở vị trí cố định trong túi để sáng hôm sau không quên khi vội.
• Nếu lỡ quên bảng tên hoặc mặc sai đồng phục:
  • Chủ động báo với giảng viên hoặc điều dưỡng trưởng, không nên lén lút vào khoa.
  • Chấp nhận nhắc nhở và rút kinh nghiệm, tránh thái độ chống đối hoặc xem nhẹ quy định.